بستن لوله‌ها در زن

 (توبكتومي)

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

   بستن لوله‌ها در زنان يك روش مؤثر و مطمئن براي پيشگيري از بارداري است كه به كمك يك جراحي كوچك پس از بيهوشي عمومي در مدت زمان كوتاهي انجام ميگيرد.

اين روش مناسب چه كساني است؟

   اين روش دائمي است و بايد خانواده‌هايي آنرا انتخاب كنند كه ديگر تمايلي به بچه‌دار شدن ندارند. زيرا برگشت باروري در اين روش خيلي كم مي‌باشد و با عمل ترميم لوله‌ها انجام مي‌گيرد كه در بسياري موارد با عدم موفقيت همراه مي‌باشد.

   بستن لوله‌ در زنان چگونه انجام مي‌گيرد؟

بستن لوله‌ها به دو روش اصلي امكان‌پذير است:

1-     روش شكمي

2-    روش واژينال

   معمولاً بستن لوله‌ها به روش شكمي و به دو صورت انجام ميشود.  

• ايجاد يك برش كوچك بر روي شكم كه محل آن معمولاً چند سانتي‌متر بالاي استخوان عانه مي‌باشد. البته اگر اين عمل پس از زايمان صورت گيرد محل برش تقريباً زير ناف مي‌باشد.

• از طريق لاپاراسكوپي با ايجاد يك يا دو سوراخ كوچك بر روي شكم و با استفاده از حلقه يا گيره (كليپس) و يا سوزاندن قسمتي از لوله، لوله‌هاي رحمي را مي‌بندند.

آيا بستن لوله‌ها عوارض هم بدنبال دارد؟

   عمل بستن لوله‌ها مانند هر عمل جراحي ديگري ممكن است با عوارضي مثل خونريزي داخل شكم و عفونت و عوارض ناشي از بيهوشي همراه باشد كه البته اين عوارض بسيار كم اتفاق مي‌افتد و در صورت وقوع قابل كنترل مي‌باشد.

چه زماني براي انجام عمل مناسب است؟

1-  در صورت اطمينان از باردار نبودن،‌در هر زماني از سيكل قاعدگي امكان پذير است. (دو هفته اول سيكل قاعدگي مناسب‌تر است.)

2-  پس از زايمان طبيعي

3-  هنگام سزارين

         بعد از عمل دوره‌هاي قاعدگي طبق معمول ادامه خواهند داشت ولي اگر قبلا‌ً آي‌، يو، دي و يا روشهاي هورموني پيشگيري از بارداري مانند انواع قرصها،‌ آمپول، كپسولهاي كاشتني استفاده مي‌كرده‌ايد ممكن است تغييراتي در خونريزي و قاعدگي شما بوجود آيد كه موقتي بوده و از بين خواهد رفت.

مراقبتها و مراجعات بعد از عمل چگونه است؟

   محل بخيه را تميز و خشك نگهداريد و هر روز حمام كنيد.

   پس از عمل مي‌توانيد حركت كنيد غذاهاي ساده ميل كنيد از بچه‌هاي خود مواظبت كرده و مي‌توانيد شيردهي نيز داشته باشيد. 7 الي 14 روز بعد از عمل جهت كشيدن بخيه و معاينه محل عمل به پزشك و يا پرسنل بهداشتي مراجعه كنيد. حداقل تا يك هفته از رابطه زناشويي خودداري كنيد.

انجام آزمايش دهانه رحم (پاپ اسمير) براي تمام خانمها ضروري است.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه ميگردد.

 دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس -   معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

---

قرص جلوگيري از بارداري

ال‌دي ـ اچ دي

   روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

   يكي از بهترين و مطمئن‌ترين روش‌هاي جلوگيري از بارداري قرص‌هاي خوراكي مي‌باشند. مصرف اين قرص‌ها در ابتداي ازدواج نيز از مناسب‌ترين روش‌هاست.

نحوه‌ي مصرف قرص چگونه است؟

   اولين قرص از اولين بسته از روز پنجم قاعدگي خورده مي‌شود، خواه خونريزي وجود داشته باشد يا نداشته باشد و تا 21 روز ادامه مي‌يابد و سپس بمدت يك هفته مصرف قرص را قطع نموده و از روز هشتم بسته بعدي را شروع نمائيد.

21 روز قرص بخوريد        7 روز قرص نخوريد            21 روز قرص بخوريد

توجه داشته باشيد:

   مهم نيست كه شروع بسته بعدي در كداميك از روز‌هاي قاعدگي شما باشد مهم اينست كه بعد از اتمام يك بسته قرص، تا شروع بسته بعدي بايد 7 روز فاصله باشد.

در چه مواردي نمي‌توان از قرص‌هاي ضدبارداري مصرف كرد؟

   در مواردي مثل احتمال حاملگي-سرطان پستان خونريزي‌هاي ناشناخته رحمي- سردردهاي شديد بيماري‌هاي قلبي و اختلالات خوني- بيماري‌هاي كبد و كيسه صفرا   – فشارخون بالا- بيماري‌ قند- صرع- افسردگي شديد و همچنين خانم‌هايي كه سيگاري هستند و سنشان بالاي 35 سال مي‌باشد نبايد قرص جلوگيري از بارداري مصرف گنند.

چه عوارضي ممكن است با مصرف قرص بوجود آيد؟

   در ابتداي مصرف قرص ممكن است لكه بيني-سردرد- تهوع و استفراغ پيش آيد، اين عوارض معمولا بعد از 3 ماه بر طرف مي‌شود و لازم نيست مصرف قرص را قطع كنيد.

   در اولين دوره مصرف قرص، در دو هفته اول بايد علاوه بر قرص از روش‌ ديگري (كاندوم) نيز استفاده شود.

اگر خوردن قرص فراموش شد چه بايد كرد؟

• در صورتيكه يك شب خوردن قرص را فراموش كرديد تا شب بعد هر گاه بيادآوريد قرص فراموش شده را بخوريد و يا شب بعد دو قرص يكجا بخوريد.

• اگر دو شب پشت سر هم خوردن قرص را فراموش كرديد در دو شب بعد هر بار دو قرص خورده و تا آخر بسته از روش ديكري مانند كاندوم نيز استفاده كنيد.

• اگر سه شب پشت سر هم خوردن قرص را فراموش كرديد خوردن بقيه قرص‌ها را قطع كرده و از كاندوم استفاده كنيد تا قاعده شويد و از روز پنجم قاعدگي مصرف بسته جديد قرص را شروع كنيد.

توجه:

   از مصرف قرص بصورت يك شب در ميان يا يك ماه در ميان يا هنگام ضرورت خودداري كنيد. چون خطر حاملگي وجود دارد.

در صورت تمايل به حاملگي چه بايد كرد؟

3   ماه بعد از قطع مصرف قرص قدرت باروري بر مي‌گردد و در صورت تمايل، حاملگي اتفاق مي‌افتد.

   مصرف داروهائي مانند آنتي بيوتيك‌ها  – داروهاي ضد صرع-  ابتلا به اسهال و استفراغ شديد اثر قرص را كم مي‌كند. در اين موقع بايد علاوه بر قرص از روش‌ ديگري مثل كاندوم نيز استفاده كنيد.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه ميگردد.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس -   معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

 

---

  قرص تري‌فازيك

(سه مرحله‌اي)

   روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

   يكي از انواع جديد قرصهاي تركيبي قرصهاي تري فازيك يا سه مرحله‌اي هستند. اين قرص مانند قرص‌هاي تركيبي ال‌دي و اچ‌دي داراي دو نوع هورمون مي‌باشد كه ميزان هورمون موجود در 21 عدد قرص مقداري با هم تفاوت دارد.

نحوه مصرف قرص تري فازيك چگونه است؟

   اولين قرص از بسته اول در 5 روز اول قاعدگي و ترجيحاً روز اول ميل شود و تا 21 روز ادامه يابد. سپس به مدت يك هفته قرص را قطع نموده و سپس بسته بعدي را شروع نمائيد.

   21 روز قرص بخوريد              7 روز قرص نخوريد                        21 روز قرص بخوريد

 

توجه داشته باشيد:

   مهم نيست شروع بسته بعدي در كداميك از روزهاي قاعدگي شما باشد مهم اينست كه بعد از اتمام يك بسته قرص تا شروع بسته بعدي بايد 7 روز فاصله باشد.

در چه مواردي نمي‌توان از قرصهاي جلوگيري استفاده كرد؟

   در مواردي مثل حاملگي، سرطان پستان،‌ خونريزيهاي ناشناخته رحمي، ‌سردردهاي شديد با علائم عصبي، بيماريهاي قلبي و اختلالات خوني، بيماريهاي كبد و كيسه صفرا، فشار خون بالا، بيماري قند،‌ يرقان، همچنين خانمهاي 35 ساله و بالاتر با مصرف بيش از 15 نخ سيگار در روز نبايد قرص جلوگيري از بارداري مصرف شود.

چه عوارضي ممكن است با مصرف قرص بوجود آيد؟

   در ابتداي مصرف قرص ممكن است لكه‌بيني، سردرد، تهوع و استفراغ پيش آيد اين عوارض معمولاً بعد از سه ماه برطرف ميشود و لازم نيست مصرف قرص را قطع كنيد.

 اگر خوردن قرص فراموش شد چه بايد كرد؟

   در صورت فراموشي مصرف يكي از قرصها در زمان مقرر و بخاطر آوردن آن در مدتي كمتر از 12 ساعت از زمان هميشگي بلافاصله آن قرص را مصرف كنيد بقيه قرصها در زمان مقرر خورده شود. اگر پس از 12 ساعت بخاطر آوريد، قرص فراموش شده را نخوريد و قرص‌هاي بعدي را در زمان معين مصرف كنيد و تا آخر بسته از يك روش ديگر مثل كاندوم نيز استفاده كنيد.

از مصرف قرص بصورت يك شب در ميان يا يك ماه در ميان يا هنگام ضرورت خودداري كنيد.

انجام آزمايش دهانه رحم (پاپ اسمير) براي تمام خانمها ضروري است.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه مي‌گردد.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس -   معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

 

---

قرص‌ دوران شيردهي

 (لاينسترونول)

   روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

   لاينسترونول يك قرص جلوگيري از بارداري براي مادران شيرده مي‌باشد و اثري بر روي ميزان شير ندارد. هر بسته آن داراي 28 عدد قرص مي باشد.

نحوه مصرف قرص شيردهي چگونه است؟

   يك قرص هر روز در ساعت معين بايد خورده شود تا اينكه بسته قرص تمام شود. بسته بعدي بلافاصله بدون قطع شروع مي‌شود.

از چه زماني بعد از زايمان بايد قرص مصرف شود؟

   در صورتيكه بعد از زايمان قاعدگي اتفاق نيفتاد از 6 هفته بعد از زايمان مصرف قرص شروع ميشود. در صورت وقوع قاعدگي قبل از 6 هفته،‌مصرف قرص از روز اول قاعدگي شروع گردد.

توجه داشته باشيد:

   مصرف قرص شيردهي همراه با شيردهي كامل به كودك اثربخش مي‌باشد و بهتر است فقط در شش ماه اول شيردهي استفاده شود و بعد از آن يك روش مطمئن‌تر انتخاب نمود.

در چه مواردي نبايد قرص شيردهي مصرف كرد؟

1-  حاملگي

2-  بيماريهاي شديد كبدي يا سابقه بيماري كبدي تا برگشت وضعيت طبيعي

3-  تاريخچة زردي دوران حاملگي و يا زردي به علت مصرف استروئيدها

4-  خونريزي رحمي با علت نامشخص

5-  تاريخچه حاملگي خارج از رحم

6-  سابقه خارش يا تبخال در دوران حاملگي يا استفاده قبلي از استروئيدها

در صورت فراموش كردن مصرف قرص چه بايد كرد؟

   خوردن قرصهاي دوران شيردهي در ساعت معين بسيار اهميت دارد.

• در صورتي كه مصرف قرص براي كمتر از 3 ساعت بعد از زمان معين فراموش شود بايد همان لحظه قرص فراموش شده خورده شود و قرص بعدي در همان زمان معين ميل شود.

• اگر مصرف يك قرص براي مدت بيشتر از 3 ساعت بعد از زمان معين فراموش شود در همان لحظه قرص فراموش شده بايد خورده شود و قرصهاي بعدي در همان زمان معين ميل شود و علاوه بر آن يا به مدت دو روز از نزديكي خودداري شود يا از كاندوم براي دو روز استفاده گردد.

   اسهال ـ استفراغ و مصرف بعضي از داروها بخصوص ريفامپين ـ داروهاي ضد انعقاد و داروهاي خواب‌آور ميزان اثر اين قرص‌ها را كاهش ميدهد. در اينگونه موارد حتماً بايد از روش ديگر يا روش اضافي همراه با خوردن اين داروها و يا هنگام بروز اسهال و استفراغ استفاده كرد.

   خوردن قرص دوران شيردهي ممكن است باعث تاخير قاعدگي ماهانه شود و يا خونريزي نامنظم مختصري در بين قاعدگي ايجاد كند اما اين خطرناك نيست و بايد با خوردن قرصها بصورت روزانه و سرساعت معين ادامه داد.

   كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه مي‌گردد

 دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس -   معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

 

---

كاندوم

   روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

   كاندوم پوششي است پلاستيكي كه روي آلت كشيده مي‌شود و علاوه بر پيشگيري از بارداري از انتقال بيماري‌هاي آميزشي جلوگيري مي‌كند.

مزاياي استفاده از كاندوم چيست؟

• كمك به جلوگيري از انزال زودرس

• قابل استفاده در هر گروه سني

• قابل استفاده بلافاصله بعد از زايمان

• نداشتن اثر بر شيردهي

• جلوگيري از انتقال بيماري‌هاي منتقله از راه تماس جنسي از جمله ايدز

 استفاده از كاندوم چگونه است؟

• چون در ترشحات مرد قبل از انزال نيز اسپرم وجود دارد، قبل از اينكه نزديكي آغاز شود بايد كاندوم بر روي آلت كشيده شود.

• كاندوم بايد طوري روي آلت كشيده شود كه تمام طول آلت را بپوشاند و فضاي خالي كوچكي در انتهاي آن باقي بماند تا مايع مني در آن جمع گردد.

• در صورت پارگي كاندوم بايد از كاندوم جديد استفاده شود.

 براي استفاده از كاندوم بايد به نكات زير توجه كنيد:

• كاندوم را دور از حرارت، نور و رطوبت نگهداري كنيد.

• قبل از استفاده به تاريخ مصرف توجه داشته باشيد و از كاندوم‌هاي چسبناك و شكننده استفاده نكنيد.

• در هر بار نزديكي از يك كاندوم جديد استفاده كنيد.

• قبل از مصرف از سوراخ نبودن كاندوم اطمينان حاصل كنيد.

 

در صودت پاره شدن كاندوم و شك به حاملگي چه بايد كرد؟

   اگر پس از نزديكي متوجه سوراخ و يا پاره شدن كاندوم شديد، براي جلوگيري از حاملگي ناخواسته تا 72 ساعت فرصت داريد كه از روش زير (پيشگيري فوري) استفاده كنيد. بدين ترتيب:

   در صورتيكه قرص ال‌دي در اختيار داريد چهار عدد قرص ال‌دي در اولين فرصت يكجا خورده شود و 12 ساعت بعد چهار عدد قرص ديگر. اگر از قرص اچ‌دي استفاده شد دو عدد قرص اچ‌دي و 12 ساعت بعد دو عدد قرص ديگر.

   چنانچه قرص تري فاز يك در دسترس بود 4 عدد قرص سفيد تري‌ فازيك در اولين فرصت و 4 عدد قرص سفيد 12 ساعت بعد. به ياد داشته باشيد اين روش يك روش معمول جلوگيري از حاملگي نيست و در هر سيكل قاعدگي فقط يكبار استفاده شود.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان صورت مي گيرد.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس -   معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

 

---

 بستن لوله‌ها در مرد

 (وازكتومي)

   روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

   وازكتومي يا بستن لوله‌ها در مردان يك روش دائمي جلوگيري از بارداري است كه در مدت 20-5 دقيقه با يك عمل جراحي ساده انجام ميگيرد. اين روش براي خانواده‌هائيكه ديگر قصد بچه‌دار شدن ندارند مناسب است.

اين روش چه مزايائي دارد؟

• احتياج به بيهوشي ندارد.

• مدت زمان عمل بسيار كوتاه و بطور سرپائي انجام مي‌باشد.

• نياز به بستري شدن قبل و بعد از عمل ندارد.

• خطر آسيب اعضاء داخلي و عفونت بسيار كم و در طولاني مدت عارضه جانبي خاصي ندارد.

• تاثيري بر فعاليت جنسي زن و شوهر ندارد.

عمل وازكتومي چگونه است؟

1-    با استفاده از تيغه جراحي و ايجاد شكاف كوچك بر روي بيضه

2-  روش ان، اس، وي كه بدون استفاده از تيغ جراحي و بوسيله ايجاد سوراخي روي پوست بيضه و با بيحسي موضعي انجام مي‌شود.

   در حال حاضر اين روش بعلت آسانتر بودن و عوارض كمتر جايگزين روش قبل شده است.

عوارض وازكتومي چيست؟

   عوارض خاصي وجود ندارد ولي مثل هر عمل ساده‌‌اي ممكن است در محل عمل تجمع خون پيش آيد كه با استراحت و در صورت نياز  تخليه خون توسط جراح درمان مي‌شود. همچنين در صورت بروز عفونت، درمان با آنتي‌بيوتيك خواهد بود.

از چه زماني تاثير جلوگيري از حاملگي شروع ميشود؟

   قدرت باروري بلافاصله بعد از عمل از بين نمي‌رود و خطر حاملگي وجود دارد، بنابراين بايد تا 3 ماه بعد از عمل و يا پس از 20 بار انزال، براي انجام آزمايش مني از نظر وجود سلول نطفه به مركز بهداشتي درماني مراجعه نمائيد. در اين مدت حتماً بايد از يك روش مطمئن جلوگيري ا زبارداري استفاده كنيد.

مراقبتها و مراجعات بعد از عمل چگونه است؟

• بهتر است بعد از عمل 2 الي 3 روز از فعاليت جنسي خودداري كنيد.

• در صورت وجود درد ـ تورم و قرمزي به مركزي كه وازكتومي شده‌ايد مراجعه كنيد (جهت كم كردن عوارض فوق از مسكن يا كمپرس يخ روي محل عمل استفاده كنيد)

• بعد از عمل حداقل براي مدت 48 ساعت از انجام كارهاي سنگين و فعاليتهاي شديد خودداري كنيد و جهت راحتي حداقل بمدت 2 روز از بيضه بند يا لباس زير تنگ استفاده كنيد.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در  مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه مي‌گردد.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس -   معاونت بهداشتي - واحد بهداشت خانواده

 

---

                              روش اورژانس پيشگيري از بارداري
             «قابل توجه استفاده كنندگان از كاندوم، روش‌هاي منقطع و يا طبيعي»

   خانم گرامي، چنانچه برای پيشگيری از بارداری از كاندوم، روش‌هاي منقطع و يا طبيعي استفاده مي‌كنيد و پس از نزديكي متوجه شديد كه كاندوم استفاده شده سوراخ يا پاره شده است و يا به هر دليل احساس كرديد كه نزديكي شما مشكوك به وقوع حاملگي است با استفاده از روش اورژانس پيشگيري از بارداري به شكل زير مي‌توانيد از وقوع يك حاملگي ناخواسته جلوگيري نماييد.
تعريف:
   در اين روش با استفاده از قرص‌هاي تركيبي پيشگيري از بارداري به صورت زير از حاملگي در موارد مشكوك جلوگيري خواهد شد.
زمان و نحوه مصرف :
   بلافاصله و يا حداكثر تا 72 ساعت پس از نزديكي مشكوك به حاملگي ناخواسته فرصت داريد كه استفاده از اين روش را شروع نماييد.
   2 عدد قرص پيشگيري از بارداري نوع HD (سفيدرنگ) را همزمان ميل نموده و 12 ساعت بعد 2 عدد قرص HD ديگر را نيز با هم بخوريد.
ميزان تاثير:
   گرچه اين روش اكثراً‌ از بارداري ناخواسته جلوگيري مي‌كند ولي تاثير آن صد در صد نيست.
   به خاطر داشته باشيد كه هرچه خوردن قرص‌ها را سريع‌تر شروع نماييد امكان موفقيت اين روش بيشتر است.
عوارض جانبي:
   شايع‌ترين عارضه مصرف قرصها به اين روش حالت تهوع است كه گاهي استفراغ هم به دنبال دارد ممكن است در بعضي از موارد باعث سرگيجه شود. اين عوارض معمولاً‌ در عرض 24 ساعت از بين مي‌رود.
نكات مهم:
1- در صورت عدم وقوع قاعدگي پس از 3 هفته و يا بروز هرگونه مشكل به پزشك و يا مراكز بهداشتي درماني مراجعه نماييد.
2- روش فوق نبايد جايگزين يكي از روش‌هاي پيشگيري از بارداري شود و فقط در مواقع اضطراري و حداكثر يك‌بار در هر سيكل قاعدگي قابل استفاده است.
3- زوجيني كه مكرراً‌ ناگزير به استفاده از اين روش مي‌شوند بهتر است پس از مشاوره مجدد تنظيم خانواده روش پيشگيري از بارداري مطمئن ديگري را انتخاب كنند.
4- چنانچه قرص HD دردسترس نباشد مي‌توانيد به جاي آن 4 عدد قرص LD (كرم رنگ) را يكجا ميل كرده و 12 ساعت بعد 4 قرص LD ديگر را با هم بخوريد (جمعاً‌ 8 قرص)
بنابراين:
   چنانچه استفاده كننده هريك از روش‌هاي كاندوم، منقطع و يا طبيعي هستيد، هميشه 4 قرص HD در منزل داشته باشيد.

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکي - دفتر سلامت خانواده و جمعيت - اداره جمعيت و تنظيم خانواده

 

---

خشم در كودكان

خشم چيست؟

   خشم حالت برانگيختگي و هيجان شديد در هنگام روبرو شدن با محرك‌هاي نامناسب محيطي است و احساسي است كه همه‌ي بچه‌ها به نوعي ‎آن را تجربه مي‌كنند. خشم بخشي از زندگي ماست و همه بچه‌ها خواهند آموخت كه چگونه با خشم خود كنار بيايند، گاهي با روشي مفيد و گاهي به روشي كه مضر است.

مواردي كه باعث خشم در كودكان مي‌شود:

1-   پرخاش و آزار كلامي

2-   حمله فيزيكي

3-   طرد شدن

4-   اصرار و پافشاري براي انجام كار

5-   تجاوز جنسي به آنها

 

• والدين چه مي‌توانند بكنند؟

   كنترل احساس خشم يك مهارت مهم زندگي است. والدين و بزرگترها مي‌توانند به بچه‌ها بياموزند كه چگونه با خشم خود به روش مفيد و مؤثر برخورد كنند و مهارت‌هايي را به كودكان بياموزند كه آنها بتوانند در موقعيت‌هاي مختلف از آن مهارت‌ها استفاده كنند و زندگي بهتر و سالم‌تري داشته باشند.

ابزار و وسايلي كه براي كنترل و اداره خشم مورد استفاده قرار مي‌گيرد شامل دو دسته كلي است:

1- ابزار بدني

2- ابزار فكري

   ابزار بدني: آن دسته از روش‌هايي است كه ما در آن از بخشي از بدن خود براي آرام كردن خود استفاده مي‌كنيم مثل دراز كشيدن و شل كردن عضلات بدن و در مورد كودكان بغل كردن و نوازش آنها.

   ابزار فكري: از فكر براي تعديل خشم خود استفاده كنيم. مانند: شوخي كردن و معطوف كردن افكار كودك به سمت موضوعات جذاب و خوشايند.

(بطور كلي آموختن روش‌هاي زير به كودكان كمك مي‌كند تا خشم خود را به روش مؤثري بروز دهند.)

• به كودكان بياموزيم كه چگونه خود را آرام سازند. يكي از بهترين راه‌ها براي سازگاري با پاسخ‌هاي فيزيكي مضر در برابر خشم اين است كه كار فيزيكي ديگري انجام دهيم مثل گوش دادن به موسيقي، دوش گرفتن با آب‌گرم، كشيدن نقاشي و……

• چگونگي برقراري ارتباط و بيان و انتقال احساس را به كودكمان بياموزيم.

• مهارت‌هاي حل مساله را به كودكمان بياموزيم. بطور مثال چگونگي برخورد با مشكلاتي كه كودك با آن مواجه مي‌شود.

• شوخي كردن

• به بچه‌ها بياموزيم كه هنگام خشم چه كارهايي را مي‌توانند انجام دهند و چه كارهايي را نمي‌توانند انجام دهند.

كارهايي را كه نبايد انجام دهند:

شكستن وسايل، فرياد زدن بر سر كسي، آسيب رساندن به خودشان، پرت كردن اشياء به طرف كسي.

 اما ميتوانئد يان كارها را انجام دهند:

گريه كردن در يك محل خلوت

كشيدن يك نقاشي صحبت كردن راجع به موضوع ناراحت كننده‌ دور شدن از موقعيت،‌رفتن به جايي ساكت و آرام،‌كمك خواستن،‌گوش دادن به موسيقي………

• ميتوانيم بچه‌ها را تشويق كنيم تا احساس خشمشان يا احساسات دروني خود را بنويسند.

بهتر است در موقع خشم كودك برخورد شما اينگونه باشد:

سعي نكنيد در كودك اين باور را ايجاد كنيد كه عصبانيتش بي‌مورد است و مساله مهمي وجود نداشته است،‌بلكه با او همدردي كنيد و به او بگوييد، كه مي‌فهميد كه چه احساسي دارد و مي‌فهميد كه او عصباني است.

• خشم او را كوچك،‌حقير و مسخره جلو ندهيد و در لحظه عصبانيت كودك نخنديد. گفتن جملاتي مثل:‌ مرد به اين بزرگي خجالت داره، وقتي عصباني هستي چقدر زشت مي‌شوي… او را عصباني‌تر مي‌كند.

•  در هنگام خشم كودك رفتار خودتان را مثال نزنيد بلكه راجع به احساسات او صحبت كنيد.

• سخنراني و نصيحت نكنيد.

• او را با كودكان ديگر مثل خواهر،‌برادر و همكلاسي‌هايش مقايسه نكنيد.

• كودك را تشويق كنيد كه راجع به احساس خودش صحبت كند.

• بچه‌ها را تشويق كنيد تا راجع به تعاملات برانگيزنده خشم صحبت كننند.زماني كه بچه‌ها را جع به احساسشان و عواملي كه اين احساس را بوجود آورده صحبت مي‌كنند، گوش كردن بدون قضاوت و بدون دستور دادن و نصيحت كردن به آنها كمك مي‌كند تا درك كنند كه مي‌توانند بطور متفاوتي احساس كنند.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات  بهداشتي درماني استان فارس - مرکز بهداشت استان فارس

واحد سلامت جوانان و مدارس ( بهداشت روان)

 

---

دنياي نوجوانان و نحوه رفتار با آنان

فهرست مطالب:

1. سه نمونه از مراجعات

2. سنين نوجواني و بلوغ

3. خصوصيات عاطفي و رواني دوره نوجواني و بلوغ

4. چند توصيه به والدين و مربيان جهت کاستن مشکلات نوجوانان

    دو نمونه از مراجعه والدين نوجوانان به كاشناس:

• مورد اول:

مادر نوجوان: نمي‌دانم چه اتفاقي براي دخترم افتاده كه به كلي عوض شده است.

كارشناس: منظورتان چيست؟

مادر نوجوان: كم غذا مي‌خورد. هميشه دوست دارد امر و نهي كند. به جاي اينكه درسهايش را بخواند علاقمند است شعر و قصه بخواند زود عصباني مي‌شود.

كارشناس: دختر خانم شما چند ساله است؟

مادر نوجوان: چهارده سال

كارشناس: مدرسه مي‌رود؟

مادر نوجوان: بله سال دوم دبيرستان است.

كارشناس: علائمي‌كه ذكر كرديد هميشه در دختر شما بوده است؟

مادر نوجوان: خير حدود يكسال است كه كم‌كم شديدتر شده در منزل خيلي بهانه‌گيري مي‌كند. هر روز كفش و لباس جديدي مي‌خواهد از وضعيت زندگي ناراضي است.

خيلي زودرنج است. بيشتر وقتها دلش مي‌خواهد تنها باشد و…

• مورد دوم:

پدر نوجوان: پسرم تا به حال هيچ مساله و مشكلي نداشته ولي نمي‌دانم چرا يك مرتبه عوض شده است.

كارشناس: منظورتان چيست؟

پدر نوجوان: هميشه مؤدب و آرام بود. ولي مدتي است كه بسيار عصباني است و بيشتر اوقات بي‌حوصله است. همه‌اش از سردرد و بي‌اشتهايي شكايت مي‌كند. نسبت به غذا اصلاً اشتها ندارد. مرتب بهانه مي‌گيرد. با خواهر كوچكتر از خودش هميشه جر و بحث دارد.

كارشناس: وقتي حالت عصبانيت و پرخاشگري دارد شما چه مي‌كنيد؟

پدر نوجوان: ديگر خسته شده‌ام چاره ديگري ندارم گاهي او را تنبيه مي‌كنم و سرش فرياد مي‌كشم و …

كارشناس: آيا از تنبيه‌ها و فرياد كشيدن‌ها نتيجه مثبتي گرفته‌ايد؟

پدر نوجوان: خير، تازه آنوقت عصباني‌تر و لجبازتر مي‌شود.

نمونه‌اي از مراجعه يك نوجوان به كارشناس:

نوجوان: پدر و مادرم مرا درك نمي‌كنند و اين موضوع مرا عصباني مي‌كند.

كارشناس: چرا فكرمي‌كني كه آنها تو را درك نمي‌كنند؟

نوجوان: آخر مي‌دانيد مثلاً‌ من مي‌خواهم تنها باشم و با دوستانم به گردش بروم اما آنها معتقدند كه حتماً‌ بايد با خودشان باشم و يا اينكه گاهي وقتها آنها كه به ميهماني مي‌روند من مايل نيستم با آنها باشم و همين موضوع باعث درگيري بين من و پدر و مادرم مي‌شود.

 كارشناس: آيا هيچگاه سعي كرده‌اي وضعيت روحي و علاقه‌‌ها و آرزوهاي خود را با والدين درميان بگذاري؟

نوجوان: سعي مي‌كنم اما آنها فكر مي‌كنند كه من هنوز (بچه) هستم و هر كاري كه مي‌خواهم انجام بدهم بايد طبق تصميم‌گيري آنها باشد و اين موضوع مرا رنج مي‌دهد و عصباني مي‌كند.

كارشناس: وقتي عصباني مي شوي چه مي‌كني؟

نوجوان: گاهي فرياد مي‌كشم وگاه نيز از عصبانيت به گريه مي‌افتم دست خودم نيست.

كارشناس: مي‌داني بلوغ به چه معناست؟

نوجوان: راجع به آن چيزهايي شنيده‌ام ولي دقيقاً‌ نمي‌دانم.

كارشناس: بسيار خوب برايت توضيح مي‌دهم و ….

 سنين نوجواني و بلوغ:

   سنين نوجواني و جواني از ديدگاهها و نظريات مختلف متفاوت است اما معمولاً‌ بين 12 تا 25 سالگي را شامل مي‌شود (12 تا 18 سالگي نوجواني و 18 تا 25 سالگي جواني) سن بلوغ در محيط‌هاي مختلف متفاوت بوده عوامل متعددي از جمله عوامل زيستي،‌اجتماعي و جغرافيائي در زمان پيدايش آن دخيل است. ولي معمولاً دختران بين 13 تا 14 سالگي و پسران بين 15 تا 16 سالگي به بلوغ جنسي مي‌رسند.

خصوصيات عاطفي و رواني دوره نوجواني و بلوغ:

      1- عدم تعادل و بي‌ثباتي عاطفي يكي از بارزترين ويژگيهاي اين دوره مي‌باشد. اكثر اوقات به هنگام بروز خشم نمي‌توانند رفتار و گفتار خود را كنترل نمايند. خيلي زود متاثر مي‌شوند به خصوص زماني كه احساس مي‌كنند كسي به حرفشان گوش نمي‌دهد و به همين خاطر دست به اعمال ناخوشايندي مي‌زنند و سپس پشيمان شده خود را سرزنش مي‌كنند. حساسيت‌ها و هيجانات ناشي از زودرنجي كه از خصوصيات دائمي اين دوران مي‌باشد. اغلب به علت تغييرات و تحولات غدد داخلي و ميزان ترشحات هورمونها و نوع تربيت و آموزش دوران گذشته است كه در مجموع وضع زندگي عاطفي آنها را تغيير مي‌دهد و گاهي با كوچكترين برخوردي عصباني مي‌شوند و به هنگام عصبانيت و خشم ممكن است به گريه متوسل شوند و يا غمگين و افسرده به تنهايي پناه ببرند.

     2- مورد توجه همسالان واقع شدن و به خصوص تاييد آنها را كسب نمودن و افزودن دوستان همجنس باعث مي‌شود كه اهميت بزرگسالان در نزد آنها كمتر از همكلاسان و همسالان باشد. بنابراين كسب استقلال عاطفي از والدين نيز در اين دوره از اهميت خاصي برخوردار است.

     3- تحمل شنيدن انتقاد و سرزنش را ندارند،‌ ولي برعكس خودشان از ديگران انتقاد مي‌كنند كه گاهي اوقات منجر به اختلاف نظر با والدين مي‌شود و باعث عدم ارتباط صميمانه با آنها مي گردد.

      4- احساسات فداكارانه و مبارزه با ظالم و دفاع از مظلوم و ستمديده در اين دوره ظاهر مي‌شود.

      5- مي‌خواهند به ديگران بقبولانند كه افراد مهمي هستند، اثبات اين امر كه آنها چندان هم مهم نيستند آنها را مي‌رنجاند.

     6- در برابر ناكاميها حالات ياس و نااميدي به آنها دست مي‌دهد. بسيار غمگين و افسرده مي‌شوند و احساس مي‌كنند ديگر همه ‌چيز تمام شده است و به گريه‌هاي شديد متوسل مي‌شوند.

     7- به وضع ظاهر و لباس و آرايش خود توجه دارند و گاهي مدتها وقت خود را جلوي آئينه به اين امر اختصاص مي‌دهند.

      8- حالات رويايي و عاشق پيشگي دارند.

      9- نگران آينده هستند، آينده تحصيلي، شغلي، اقتصادي، اخلاقي و جنسي كه اين نگرانيها خود موجب پيدايش اضطراب و پريشان خاطري در آنها مي‌گردد

آي. يو، دي

(دستگاه داخل رحمي)

   روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1- بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2- بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3- كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4- قرصهاي ضد بارداري

5- آي‌. يو. دي

6- قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7- كاندوم

   آي. يو. دي يا دستگاه داخل رحمي وسيله‌اي است كوچك از جنس پلاستيك كه براي جلوگيري از حاملگي در داخل رحم قرار داده مي‌شود. اين روش از مناسبترين روشها در دوران شيردهي مي‌باشد.

آي. يو. دي براي چه كساني مناسب است؟

   اين روش براي بسيار از خانمها مناسب است از جمله:

• خانمهائيكه تعداد فرزند كافي دارند.

• مايل به استفاده از روشهاي هورموني نيستند.

• استفاده روزانه از وسيله پيشگيري براي آنها مشكل است.

مدت اثر آي. يو. دي چقدر است؟

   آي. يو. دي مس‌دار كه در حال حاضر در مراكز بهداشتي درماني وجود دارد به مدت 10-8 سال باعث جلوگيري از حاملگي مي‌شود. احتمال حاملگي با اين روش بسيار كم مي‌باشد.

چه زماني مي‌توان آي. يو. دي گذاشت؟

• در دوران خونريزي ماهانه 2- 5 روز اول قاعدگي

• 6 هفته بعد از زايمان

 بعد از سقط:

• چنانچه سقط در سه ماهه اول حاملگي باشد بلافاصله و در صورتيكه سقط بعد از سه‌ماهگي باشد 6 هفته بعد از سقط مي‌توان اقدام به گذاردن آي. يو. دي كرد.

هشدار:

   در صورت وجود هر كدام از علائم زير به مركز بهداشتي درماني مراجعه كنيد.

• عقب افتادگي قاعدگي

• خونريزيهاي غيرطبيعي

• دردهاي پائين شكم و در هنگام نزديكي

• ترشحات غير طبيعي همراه با احساس خستگي و تب و لرز

 چه معاينات و آزمايشاتي قبل و بعد از گذاردن آي. يو. دي بايد انجام داد؟

   قبل از گذاردن آي. يو. دي معاينه لگن و آزمايش دهانه رحم (پاپ اسمير) بايد انجام شود.

   بعد از گذاردن آي. يو. دي بايد در ماه اول پس از پايان خونريزي ماهيانه و سپس سه ماه بعد و متعاقباً هر 6 ماه يكبار جهت خونريزي ماهيانه و سپس سه ماه بعد و متعاقباً هر 6 ماه يكبار جهت معاينه و كنترل مراجعه كرد.

   در فواصل كنترلها و معاينه هرگاه با مشكلي مواجه شديد با پزشك يا ماما مشورت كنيد.

رعايت نظافت دستگاه تناسلي بخصوص در خانمهائي كه از آي. يو. دي استفاده مي‌كنند از بروز عفونت پيشگيري مي‌كند.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه ميگردد

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس -   معاونت بهداشتي - واحد بهداشت

آمپولهاي تزريقي

 (مدروكسي پروژسترون)

   روشهاي جلوگيري از بارداري به ترتيب درجه اطمينان

1-     بستن لوله‌ها در مرد (وازكتومي)

2-    بستن لوله‌ها در زن (توبكتومي)

3-    كپسولهاي كاشتني و آمپولهاي تزريقي

4-    قرصهاي ضد بارداري

5-    آي‌. يو. دي

6-    قرص‌هاي مخصوص زمان شيردهي

7-    كاندوم

   آمپولهاي تزريقي يكي ديگر از روشهاي مؤثر پيشگيري از بارداري هستند. اين آمپولها حاوي هورمون‌ پروژسترون بوده و در دوران شيردهي هم روشي مناسب مي‌باشد و تاثيري بر مقدار شير ندارد.

اين روش براي چه كساني مناسب است؟

-         خانواده‌هائيكه به تعداد كافي فرزند دارند ولي مايل به بستن لوله‌هاي رحمي يا وازكتومي نيستند.

-         خانمهاي لاغر

-         خانمهائيكه مصرف روزانه قرص ضدبارداري بر ايشان مشكل است.

-         خانمهائيكه نزديك به سن يائسگي هستند.

در چه مواردي نبايد از اين روش استفاده كرد؟

-         حاملگي يا احتمال آن

-         خونريزي غير طبيعي رحمي

-         بيماري قند

-         سابقه خارش شديد

-         بيماريهاي پستان

-         فشار خون بالا

-         خانمهائيكه تا به حال زايمان نگرده‌اند

-         خانمهاي جوان 10 تا 19 سال

-         خانمهاي داراي قاعدگي نامنظم

عوارض جانبي اين روش چيست؟

-         اختلال در قاعدگي بصورت لكه‌بيني و يا قطع قاعدگي

-         در بعضي خانمها افزايش وزن

-         در تعداد كمي از خانمها، سردرد و تغييرات خلقي

نحوه استفاده از اين روش چگونه است؟

   استفاده از اين روش بصورت تزريقي در عضله سرين يا بازو مي‌باشد و هر سه ماه يكبار تكرار مي‌شود. زمان اولين تزريق در 5 روز اول قاعدگي مي‌باشد.

در صورتيكه :

   بعلت شيردهي قاعدگي نداريد، لازم نيست منتظر شروع قاعدگي شويد. ميتوانيد پس از اطمينان از عدم حاملگي اقدام به تزريق نمايند.

• در صورتيكه از قرصهاي تركيبي جلوگيري از حاملگي (ال‌دي و تري‌فازيك) استفاده مي‌كنيد بلافاصله پس از قطع قرص مي‌توانيد اقدام به تزريق كنيد.

• بلافاصله پس از زايمان در صورتيكه شير نميدهيد و در صورت شيردهي بهتر است شش هفته بعد از زايمان اولين تزريق را انجام دهيد.

• بلافاصله بعد از سقط

بازگشت باروري پس از قطع تزريق چقدر طول مي‌كشد؟

   معمولاً طي دو سال پس از قطع تزريق، باروري امكان پذير خواهد بود.

قبل از استفاده از هر روش جلوگيري از بارداري مي‌بايست آزمايش نمونه از دهانه رحم (پاپ اسمير) انجام گيرد.

كليه خدمات و وسايل پيشگيري از بارداري در مراكز بهداشتي درماني بصورت رايگان ارائه مي‌گردد.

 

آموزش و اطلاع رسانی ـ راهنمای تغذیه با شیر مادر

تغذیه انحصاری با شیر مادر:
از دادن آب، آب قند، شیر مصنوعی و سایر مایعات و غذاها در 6 ماه اول به شیرخوار بپرهیزید. فقط شیر مادر و قطره مولتی ویتامین در 6 ماه اول کافی است.
شیر مادر را تا پایان دو سالگی همراه با غذاهای کمکی ادامه دهید.

تغذیه مکرر در طول شبانه روز:
در تمام مدت شبانه روز در کنار نوزاد خود باشید. مهمترین عامل در افزایش شیر مادر، مکیدن مکرر و تخلیه مرتب پستانها برحسب میل و تقاضای شیرخوار در شب و روز می باشد.

عدم استفاده از شیشه و پستانک:
از بکار بردن شیشه و پستانک جدا خودداری کنید.
استفاده از شیشه:
ـ موجب کاهش میل مکیدن شیرخوار از پستان و کاهش شیر مادر می شود.
ـ موجب انتقال عفونتها و آلودگیها و بیماری به شیرخوار می شود.
ـ فرم دندانها و قالب فکها را تغییر می دهد.

تشخیص کافی بودن شیر مادر:
بهترین راه تشخیص کافی بودن شیر مادر، افزایش وزن شیرخوار بر اساس منحنی رشد است. برای پایش رشد کودکان و اطمینان از کفایت شیر خود به پزشک یا مراکز بهداشتی درمانی مراجعه کنید.
پس موارد زیر را علت ناکافی بودن شیر خود تصور نکنید:
گریه زیاد شیرخوار می تواند به علت خیس بودن کهنه، سرد یا گرم بودن، ملاقات بیش از حد بستگان، بیماری، قولنج یا ... باشد.
زود به زود شیر خوردن به لحاظ هضم آسان و قابلیت جذب بالای شیر مادر است.
مکیدن طولانی پستان می تواند به لحاظ وضعیت نادرست پستان گرفتن شیرخوار باشد و اصلاح وضعیت شیردهی مشکل را برطرف می کند.
کم بودن شیر روزهای اول: مقدار شیر روزهای اول(آغوز) کم است اما برای نوزاد کافی، حیاتی و ضروری است و اولین واکسن او در برابر بیماریها محسوب می شود.
کافی نبودن شیر هنگام دوشیدن ملاک میزان تولید شیر نیست زیرا پستان با مکیدن شیرخوار شیر کافی تولید می کند.
کوچک بودن پستانها: تولید شیر به اندازه پستانها بستگی ندارد. مکیدن مکرر موجب تولید شیر بیشتر می شود.

شیردهی مادران شاغل:
اگر شاغل هستید:
ـ در تمام مدت مرخصی زایمان شیرخوار را فقط با شیر خود تغذیه کنید.
ـ پس از بازگشت به کار، دفعات شیردهی در عصر و شب را افزایش دهید.
ـ از مرخصی ساعتی شیردهی برای تغذیه شیرخوار با شیر مادر در طول ساعت کار استفاده کنید.
ـ شیر خود را بدوشید. تخلیه مرتب پستانها به افزایش شیر کمک می کند.
ـ شیر دوشیده شده را برای تغذیه شیرخوار ذخیره کنید تا در زمان دور بودن از او با این شیر تغذیه شود. شیر دوشیده شده مادر را باید با قاشق و فنجان به شیرخوار بدهند.
شیر دوشیده شده 6-8 ساعت در دمای اتاق (محل خنک) و تا 48 ساعت در یخچال و 3 ماه در فریزر قابل نگهداری است.

روش دوشیدن شیر با دست:
ـ دوشیدن شیر با دست بهترین روش دوشیدن است
ـ فکر کردن به شیرخوار و نگاه کردن به او، استفاده از حوله گرم و مرطوب به مدت 5 تا 10 دقیقه روی پستان و حمام کردن یا ماساژ دادن پستان به جاری شدن شیر کمک می کند.
ـ دست را طوری قرار دهید که چهار انگشت زیر پستان درست در لبه هاله و شست در بالا و روی هاله قرار بگیرد.
ـ پستان را به طرف قفسه سینه فشار دهید. (شکل الف)
ـ سپس آن را به طرف جلو بیاورید (شکل ب)
ـ بعد به قسمت لبه هاله فشار بیاورید (شکل ج)
ـ بعد جای انگشتان را روی هاله عوض کنید تا تمام مجاری شیر تخلیه شوند. برای خروج شیر به هاله پستان باید فشار وارد شود نه نوک آن.

ـ برای جمع آوری شیر از لیوان پلاستیکی تمیز و جوشانده شده استفاده کنید.

در صورت بروز مشکلات پستانی مثل احتقان، زخم و شقاق پستان... به شیردهی ادامه داده و به پزشک یا مراکز بهداشتی درمانی مراجعه کنید.

روش صحیح بغل کردن و پستان گرفتن شیرخوار:
در وضعیتهای مختلف مادر (خوابیده یا نشسته)، شانه ها و قفسه سینه شیرخوار باید روبروی پستان مادر باشد و بینی او هم سطح نوک پستان.



دست و بازوی خود را زیر سر و شانه شیر خوار قرار دهید و دست دیگر را طوری زیر پستان بگذارید که شست روی پستان و انگشتان دیگر زیر پستان قرار گیرد.

مکیدن پستان به تنهایی موجب دریافت ناکامی شیر و زخم و شقاق نوک پستان می شود.

چانه چسبیده به پستان ـ قرار گرفتن هاله پستان در دهان ـ لب تحتانی به پایین برگشته است

شروع به موقع تغذیه با شیر مادر
تغذیه با شیر مادر را بلافاصله بعد از زایمان (و یا بلافاصله بعد از بهوش آمدن در سزارین) شروع کنید.



هر چه تغذیه با شیر مادر زودتر شروع شود، شانس موفقیت شیردهی بیشتر است.





خطرات تغذیه با شیر مصنوعی:
ـ شیر مصنوعی فاقد عوامل ایمنی بخش دربرابر بیماریها است.
ـ ابتلا شیرخوار را به بیماریهای عفونی و اختلالات گوارشی.. بیشتر می کند.
زمینه ساز ابتلا به حساسیتها مثل آسم و اگزما، چاقی مفرط، بیماریهای قلبی و عروقی و دیابت در آینده است.
کاهش بهره هوشی و تضعیف رابطه عاطفی مادر و فرزند را موجب می شود.

واژه هاي كليدي

شير مادر، شيرخوار، رشد و تكامل، تغذيه

مقدمه

سريع ترين مرحله رشدِ بعد از تولد، دوران شيرخواري است. نيازهاي غذايي كودكان در سنين مختلف متفاوت است. لذا نوع غذاهايي كه تامين كننده اين نيازها هستند بايد هماهنگ با رشد و تكامل طبيعي جسماني و گروه سني آنها باشد. مهم ترين نشانه سلامت، رشد و تكامل مطلوب كودك است. تركيب شير مادر كاملاً منطبق با نيازهاي شيرخوار است و بدين لحاظ مناسب ترين رشد را در كودك تامين مي‌كند.

آناتومي پستان و فيزيولوژي ترشح شير

هر پستان به 20-15 بخش به نام لوب تقسيم شده و هر لوب داراي تقسيمات كوچك تري است كه شامل آرئول ها و مجاري شيري مي‌باشد. از هر لوب مجرائی به نوك پستان مي‌رسد. شير از آرئول ها توسط مجاري كوچك تري به مجاري بزرگ تر حمل شده و هر مجرا داراي بخش وسيع تري به نام سينوس هاي لاكتي‌فروس مي‌شود. سينوس هاي لاكتي‌فروس به عنوان مخزن موقت شير، عمل مي‌كنند و در پشت‌‌  هاله پستان (آرئول) قرار دارند و به وسيله مجراي باريكي در قسمت نوك پستان يا نيپل به بيرون راه مي‌يابند. اندازه پستان ها در شيردهي نقشي ندارد. در حقيقت قابليت كش آمدن نيپل مهم تر از شكل آن است.

 

شكل 1- آناتومی پستان

 

پرولاكتين و اُكسي‌توسين، هورمون هاي عمده اي هستند كه در شيردهي نقش دارند و به ترتيب از بخش قدامي و خلفي هيپوفيز ترشح مي‌شوند. نوك پستان با مكيدن، تحريك مي‌شود و هيپوفيز در پاسخ به اين تحريك، پرولاكتين ترشح مي‌كند كه با جريان خون به پستان رسيده و موجب توليد شير مي‌گردد. اين وقايع از تحريك تا توليد شير را رفلكس پرولاكتين يا توليد شير (Milk Production Reflex) می نامند. با مكيدن، شير بيشتری توليد می شود كه عرضه و تقاضای شير نام دارد. هر عاملی كه موجب كاهش مكيدن شيرخوار گردد رفلكس پرولاكتين را مختل می كند. مثل تغذيه با بطری، استفاده از پستانك، مصرف داروهای مسكن و آرام بخش ها.

اكسی توسين با مكيدن شيرخوار و تحريك نوك پستان از هيپوفيز ترشح شده و با جريان خون به پستان می رسد. با منقبض نمودن سلول های اطراف آرئول ها شير را به جريان می اندازد. اين وقايع رفلكس اكسی توسين يا ترشح شير(Milk Ejection Reflex) ناميده می شود. نشانه هاي فعال بودن رفلكس اكسي‌توسين عبارتند از: احساس فشار در پستان ها، جريان يافتن شير از پستان هنگام فكر كردن به شيرخوار، خيس شدن پستان ديگر هنگام تغذيه شيرخوار، احساس درد رحمي، بلع منظم شيرخوار و ديدن شير در گوشه دهان او. بديهي است كه احساس درد، ترس، ترديد و نگراني و نداشتن اعتماد به نفس در توانايي خود در شيردهي، رفلكس اكسي‌توسين را مهار مي‌كند. در عوض احساسات خوب مادر مثل اعتماد به نفس، فكر كردن به شيرخوار و شنيدن صداي او اين رفلكس را تحريك مي‌كند.

سومين رفلكس مهم كه در خود پستان وجود دارد تأثير تخليه پستان است. اگر پستان، پُر باقي بماند، حتي با وجود رفلكس هاي پرولاكتين و اكسي‌توسين نيز توليد شير متوقف خواهد شد. مكيدن شيرخوار هر سه رفلكس را تحت كنترل دارد.

در روزهاي اول بعد از زايمان، پستان ها خالي و نرم به نظر مي‌رسند و فقط مقدار كمي كلستروم (آغوز) ترشح مي‌كنند. سپس پر و سفت تر شده و به اصطلاح شير جريان مي‌يابد (Come-in). پس از چند روز مجدداً پستان ها خالي تر و نرم تر به نظر مي‌رسند. طبيعي بودن اين حالات را بايد به مادران گوشزد كرد و نگراني آنها را برطرف نمود.

شرايط موفقيت تغذيه با شير مادر

تغذيه با شير مادر معمولاً مي‌تواند با موفقيت انجام شود اگر:

·        مادر بخواهد و احساس خوبي در باره آن داشته باشد.

·        شيرخوار در وضعيت صحيح پستان را بمكد.

·        شيرخوار به طور مكرر و هر زمان كه مايل است تغذيه شود.

جنبه هاي تغذيه اي شير مادر

شير مادر از لحاظ تغذيه اي براي شيرخوار، كامل است و تمام مواد مغذي مورد نياز او را به مقدار مناسب تا شش ماهگی فراهم مي‌نمايد. شير مادر بيشترين مقدار لاكتوز را نسبت به ساير شيرها دارد كه منبع مهم انرژي است. شيرهاي حيواني پروتئين بيشتري نسبت به شير مادر دارند. انسان كندتر از ساير حيوانات رشد مي‌كند و به پروتئين كمتري نياز دارد. اگر نوزاد بيش از مقدار مورد نيازش پروتئين دريافت كند دفع آن براي كليه هاي نارس او مشكل خواهد بود. كيفيت پروتئين انواع شيرها مثل كميّت آن متفاوت است. قسمت اعظم پروتئين شير گاو كازئين است كه در معده شيرخوار دلمه سفت غيرقابل هضمي ايجاد مي‌كند. اما كازئين شير مادر كمتر بوده و پروتئين عمده آن آلفا لاكتالبومين است و دلمه نرم تري ايجاد كرده و هضم آن آسان تر است. پروتئين هاي شير مادر از لحاظ توازن اسيدهاي آمينه بسيار مطلوب بوده و دقيقاً مطابق نيازهاي رشدي شيرخوار مي‌باشند، در حالي كه شير هاي حيواني برخي از اسيدهاي آمينه را به مقدار زياد و برخي ديگر را به مقدار ناكافي دارند.

تري گليسريد مهم ترين چربي شير مادر است. اسيدهاي چرب ضروري در شير مادر بيش از شير گاو است. اين اسيدها به ويژه براي رشد مغز و سلامت عروق خوني اهميت دارند. شير مادر حاوي آنزيم ليپاز براي كمك به جذب چربي است كه در ساير شيرها وجود ندارد.

مواد معدني موجود در شير مادر براي تأمين نياز شيرخوار كافي است اما در شير گاو به مقدار زياد وجود دارد. شيرخواراني كه از شير گاو تغذيه مي‌شوند به علت دريافت مقدار زيادي از نمك ها نياز به آب اضافي دارند و كليه هاي نارس نوزادان براي دفع نمك هاي اضافي دچار مشكل خواهد شد در صورتي كه مقدار آب موجود در شير مادر نيز كافي است و شير مادرخواران در 6-4 ماه اول نياز به آب اضافي حتي در آب و هواي گرم ندارند. با وجود كم بودن مقدار آهن شير مادر، جذب آن بسيار خوب است و تا حدود 70 درصد (يا حتي 90 درصد) آن به مصرف بدن شيرخوار مي‌رسد.

جذب كلسيم شير مادر به دليل وجود نسبت بالاي كلسيم به فسفر (2 به 1) بيشتر از شير گاو است. گرچه ميزان روي شير مادر كم است اما فراهمي زيستي (bioavailability) آن در مقايسه با روي افزوده شده به شيرهاي مصنوعي بسيار بالاست.

ميزان ويتامين هاي شير مادر تقريباً براي تأمين نيازهاي شيرخواران كافي است. مادري كه خود به مقدار كافي ويتامين مصرف مي‌كند تمام نيازهاي كودك را تأمين مي‌كند. مقدار ويتامين D شير مادر زياد نيست اما جذب آن خوب است. غلظت ويتامين B12 شير مادر خيلي كم است اما فراهمي زيستي آن با وجود فاكتور ويژه انتقال دهنده، افزايش مي‌يابد. غلظت نياسين، اسيد فوليك و اسيد اسكوربيك (ويتامين C) غالباً در شير انسان بيشتر از شير ساير پستانداران است. تركيب شير مادر با سن شيرخوار تغيير مي‌كند. اين تغييرات از شروع تا پايان هر وعده تغذيه با شير مادر، بين دفعات مختلف شيردهي و نيز در طول روز وجود دارد.

كلستروم (آغوز يا ماك)، شير غليظ زرد رنگي است كه پستان ها در 3-2 روز اول پس از زايمان توليد
مي‌كنند. در مقايسه با شيري كه پس از آن توليد مي‌شود داراي مقدار بيشتري پروتئين، چربی كمتر، ويتامين هاي محلول در چربي و برخي مواد معدني مثل سديم، روي، لاكتوز و ويتامين هاي محلول در آب است. چند روز بعد از زايمان كه شير جريان پيدا كرد تركيب آغوز تغيير كرده و شير رسيده (Mature Milk) توليد مي‌شود.

شيري كه در ابتداي هر وعده تغذيه با شير مادر ترشح مي‌شود Fore milk نام دارد كه حاوي مقادير زيادي پروتئين، لاكتوز و آب مي‌باشد و اغلب بي رنگ و همچنين آبكي به نظر مي‌رسد و ممكن است مادر نگران شده و شير خود را رقيق تصور كند اما به تدريج كه شيرخوار به مكيدن ادامه مي‌دهد Hind Milk ترشح مي‌شود كه چربي آن سه برابر بيش از Fore milk و غني از انرژي و سفيد رنگ است. شيرخوار بايد اين شير را به مقدار كافي دريافت كند.

جنبه هاي ايمونولوژيك شير مادر

عوامل ضد عفونت موجود در كلستروم و شير رسيده مادر شامل تركيبات محلول و عوامل سلولي
مي‌باشد. تركيبات محلول ايمونوگلوبولين ها (IgA, IgM, IgG)، ليزوزيم و ساير آنزيم ها، لاكتوفرين و فاكتور بيفيدوس و ساير مواد تنظيم كننده سيستم ايمني هستند. عوامل سلولي شامل ماكروفاژها (كه حاوي IgA، ليزوزيم ها و لاكتوفرين هستند) لنفوسيت ها، گرانولوسيت ها، نوتروفيل ها و سلول هاي اپي‌تليال مي‌شوند. عوامل ضد عفونت موجود در شير مادر، شيرخوار را در برابر بسياري از بيماري ها محافظت مي‌كند. اين عوامل در ساير شيرها وجود ندارند يا غيرفعال هستند.

پروتئين هاي مهم شير مادر كه در پيشگيري از عفونت ها نقش دارند عبارتند از ليزوزيم، لاكتوفرين و ايمونوگلوبولين IgA. ايمونوگلوبولين IgA پرزهاي روده (villi) را پوشانده و از ورود باكتري ها و ويروس ها به بافت جلوگيري مي‌كنند. غلظت IgA در كلستروم در بالاترين حدّ است و لذا مصرف كلستروم در پيشگيري از عفونت ها اهميت دارد. غلظت IgA  شير، در دومين سال زندگي طفل مجدداً افزايش مي‌يابد. لاكتوفرين موجود در شير مادر با آهن متصل شده و از رشد باكتري هايي كه به آهن نياز دارند پيشگيري مي‌كند. ليزوزيم كشنده باكتري هاست. غلظت ليزوزيم و لاكتوفرين نيز مشابه IgA در مراحل بعدي شيردهي افزايش مي‌يابد.

ساير عوامل ضد عفونت شير مادر عبارتند از: گلبول هاي سفيد شامل ماكروفاژها كه ميكروب ها را
مي‌بلعند و لنفوسيت ها كه آنتي بادي ها را مي‌سازند. شير مادر حاوي فاكتور بيفيدوس است كه موجب رشد لاكتوباسيلوس بيفيدوس شده و با اسيدي كردن محيط روده از رشد ميكروب هاي بيماري‌زا پيشگيري و بوي ماست را در مدفوع شيرخوار ايجاد مي‌كند. اين بو با بوي مدفوع شيرخواراني كه از شير مصنوعي استفاده مي‌كنند متفاوت است.

شير مادر حاوي فاكتورهاي رشد نيز مي‌باشند كه با غلظت بيشتري در كلستروم وجود دارند. فاكتورهاي رشد موجود در شير مادر به تكامل مخاط روده شيرخوار كمك مي‌كنند. اگر نوزاد قبل از تكامل مخاط روده به طور مصنوعي تغذيه شود پروتئين هايي مثل پروتئين شير گاو وارد خون شيرخوار شده و ايجاد آلرژي مي‌كنند.

به طور خلاصه مي‌توان مزاياي شير مادر را به اين صورت بيان كرد:

مزاياي شير مادر

مزاياي مربوط به كودك

·        شير مادر به تنهايي مي‌تواند از لحظه تولد تا پايان 6 ماهگي تمام نيازهاي غذائي شيرخوار طبيعی را براي رشد طبيعي او تأمين كند.

·        آغوز حاوي مواد مفيد و ارزنده ايمني است كه كودك را در مقابل بيماري هاي عفوني محافظت مي‌كند.

·        مواد مختلف ضد عفونت در شير مادر احتمال ابتلاي شيرخوار را به بسياري از عفونت ها به ويژه عفونت هاي گوارشي و تنفسي كاهش مي‌دهد.

·        ميزان ابتلا به آسم، اگزما و انواع آلرژي در شير مادرخواران بسيار كمتر گزارش شده است.

·        در شير مادرخواران به علت متابوليسم بهتر كلسترول مشكل افزايش كلسترول در بزرگسالي و احتمال خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي ـ عروقي كمتر است.

·        چربي و پروتئين شير مادر بهتر از چربي و پروتئين ديگر انواع شيرها هضم و جذب مي‌شود. به همين دليل دردهاي قولنجي، جمع شدن گاز، استفراغ و حساسيت نسبت به پروتئين در اين شيرخواران كمتر مشاهده مي‌شود.

·        تركيب شير مادر همراه با رشد شيرخوار تغيير پيدا مي‌كند. چربي شير مادر در شروع هر وعده شير كمتر است و سپس ميزان آن تدريجاً بيشتر مي‌شود. اين تغييرات كمك بزرگي به سير نگهداشتن شيرخوار مي‌كند.

·        به علت اختلاف در تركيب چربي شير مادر، شيرخوار، پرخوري نمي‌كند و كمتر چاق مي‌شود. چاقي اين دوران زمينه ساز عوارض قلبي ـ عروقي، مفصلي و بيماري قند در بزرگسالي است.

·        به علت و جود آب كافي در شير مادر به خصوص ابتداي شير، تشنگي شيرخوار برطرف شده و اشتهاي او تحريك مي‌شود و نيازي به دادن آب يا آب قند حتي در مكان هاي بسيار گرم و خشك نيست.

·        ميزان سديم و پروتئين شير مادر به حدي است كه به كليه هاي نوزاد كه هنوز كامل نشده اند صدمه اي وارد نمي‌كند.

·        شير مادر ؛ پاكيزه، داراي درجه حرارت مناسب و عاري از آلودگي ميكروبي است.

·        تغذيه با شير مادر رابطه عاطفي بين مادر و فرزند را بيشتر مي‌كند. تماس و توجه مادر هنگام شير دادن اثر مطلوبي بر رشد شيرخوار دارد.

·        جذب كلسيم شير مادر به سبب نسبت مناسب كلسيم به فسفر بهتر انجام مي‌شود.

·                به دليل وجود عواملي مثل لاكتوفرين و اسيديته بيشتر شير مادر، جذب آهن شير مادر به مراتب بهتر صورت مي‌گيرد.

·        احتمال بروز اسهال در شير مادرخواران به مراتب كمتر است و نيز به سبب نوع مدفوع، سوختگي ناحيه تناسلي (Diaper Rash) كمتر ديده مي‌شود.

·        شير مادر خواران كمتر دچار مشكلات دنداني ناشي از پستانك و تغذيه مصنوعي مي‌شوند.

مزاياي مربوط به مادر

·        تغذيه انحصاري و مكرر شيرخوار با شير مادر در شب و روز عادت ماهيانه مادر و امكان تخمك گذاري وي را به تعويق مي‌اندازد. در نتيجه، حاملگي هاي زودرس كمتر اتفاق مي‌افتد.

·        جمع شدن و برگشت رحم به اندازه طبيعي در مادراني كه به نوزادانشان شير مي‌دهند، سريع تر انجام مي‌گيرد. برگشت سريع رحم به حالت طبيعي و ديرتر شروع شدن عادت ماهيانه به دليل شيردهي، باعث جلوگيري از كم خوني مادر مي‌شود.

·        مادراني كه به نوزادشان شير مي‌دهند چون از چربي ذخيره شده دوران بارداري براي ساختن شير استفاده مي‌كنند، زودتر وزن اضافي را از دست مي‌دهند و پستان ها و اندامشان نيز به همين دليل زودتر به حالت طبيعي قبل از بارداري بر مي‌گردد.

·        احتمال ابتلاء به سرطان پستان و تخمدان در زنان شيرده كمتر است.

·        مادر به دليل تماس هاي مكرر كودك با بدنش در جريان شيردهي و احساس آرامش و رضايتي كه از اين تماس حاصل مي‌شود وضع روحي و عاطفي بهتري خواهد داشت.

مزاياي اقتصادي ـ اجتماعي

·        تغذيه با شير مادر با توجه به افزايش نياز غذايي مادر در طول شيردهي از هر شيوه ديگر تغذيه، به مراتب ارزانتر است.

·        شير مادر خواران چون كمتر بيمار مي‌شوند هزينه درمان آنها به طور مشخص كاهش مي‌يابد.

·        در بيمارستان هايي كه از شيوه هم اطاقي مادر و نوزاد (Rooming in) استفاده مي‌شود بروز عفونت و همه گير شدن آن در بين نوزادان، به مراتب كمتر اتفاق مي‌افتد و طبق محاسبات دقيق، هزينه بيمارستان ها و نيروي انساني مورد نياز هم كاهش مي‌يابد.

·        مادراني كه كودكانشان را از شير خود تغذيه مي‌كنند علاوه بر كمك به رشد و تكامل مناسب نسل آينده، از خروج مبالغ هنگفتي ارز به خارج از كشور براي ورود شير خشك جلوگيري و از اين طريق به توسعه اقتصادي كشور كمك مي‌كنند.

·                سلامت هر جامعه با ارتقاي سطح تغذيه، رشد كودكان و پيشگيري از بيماري هاي عفوني، تنظيم خانواده و كنترل جمعيت ارتباط مستقيم دارد. تغذيه با شير مادر به فراهم نمودن اين امكانات كمك می كند.

اولين تغذيه با شير مادر و هم اتاقي مادر و نوزاد (Rooming in)

بسياري از روش هاي جاري در زايشگاه ها و بخش هاي زايمان بيمارستان ها نظير جدايي مادر و نوزاد، تغذيه با بطري، آب قند و شير خشك، شيردهي منظم و طبق برنامه، مصرف داروهاي بيهوشي و آرام بخش براي مادر در مواقع زايمان و ... با شروع موفقيت آميز تغذيه با شير مادر تداخل مي‌كنند. با مطالعات متعددي نشان داده اند كه تماس فوري مادر و نوزاد و تغذيه با شير مادر بلافاصله بعد از تولّد، ترجيحاً در اتاق زايمان به برقراري و استحكام روابط عاطفي رواني (Bonding) بين آنها كمك كرده و نيز موجبات شروع موفق تغذيه با شير مادر و تداوم آن به مدت طولاني تر را فراهم مي‌كند.

نوزادان، ظرف نيم تا يك ساعت اول بعد از تولد، بسيار هوشيار و حساس بوده و اكثراً مايل به تغذيه هستند. چنانچه نوزاد با موادي غير از شير مادر تغذيه شود احتمال شروع موفق و تداوم تغذيه او با شير مادر كمتر
مي‌شود و هر چه تعداد دفعات تغذيه مصنوعي بيشتر باشد موفقيت شيردهي مادر كمتر خواهد بود. نوزادان با ذخيره كافي مايعات و گليكوژن كافي متولد مي‌شوند و تغذيه با كلستروم و پس از آن با شير رسيده (Mature Milk) تمام نيازهاي تغذيه اي نوزاد را برطرف مي‌كند. بنابراين هم اتاقي مادر و نوزاد (Rooming in) بلافاصله بعد از تولد اهميت زيادي دارد.

مادراني كه سزارين شده اند معمولاً 6-4 ساعت بعد از سزارين يا به محض آنكه مادر به هوش آمد
مي‌توانند نوزاد خود را شير دهند. اولين تغذيه اين نوزادان بايد با شير مادر باشد، بنابراين معمولاً نوزادان سالم و به هنگام (Full term) تا به هوش آمدن مادر نياز به تغذيه با ساير مايعات ندارند.

به هر حال ضروري نيست كه نوزاد را براي تغذيه، مجبور كرد بلكه بايد مادر را تشويق نمود تا در همان زماني كه احساس مي‌كند نوزاد آمادگي دارد به او شير بدهد. در اولين شيردهي، مادر نياز به كمك و دستياري كاركنان بهداشتي دارد. از آنجايي كه بعضي روش ها مثل ريختن قطره در چشم هاي نوزاد مي‌تواند در رفتار نوزاد براي تغذيه با شير مادر تداخل كند، لذا اين فعاليت ها مي‌تواند با تأخير و پس از تماس اوّليه مادر و نوزاد انجام شود.

نكات اساسي در تغذيه با شير مادر

·        تغذيه با شير مادر بايد بلافاصله بعد از تولد شروع شود. ارجح است در اتاق زايمان پس از خشك كردن نوزاد و پوشاندن سر او، نوزاد را روي سينه مادر قرار دهند و او را با پوششي گرم بپوشانند تا تماس پوست با پوست به خوبي برقرار شده و تغذيه با شير مادر آغاز شود.

·        آغوز، حجم محدودي داشته و ممكن است در هر نوبت شيردهي از يك يا دو قاشق مرباخوري در هر پستان تجاوز نكند. نياز نوزاد هم در همين حد است. بديهي است مكيدن هاي مكرر شيرخوار، مقدار شير مادر را مطابق نياز و رشد كودك افزايش مي‌دهد.

·                در هفته هاي اول، در هر وعده تغذيه بايد از هر دو پستان به نوزاد شير داد تا سبب تحريك ترشح شير شود به اين ترتيب كه بعد از تخليه يك پستان، نوزاد به پستان ديگر گذاشته شود. در هفته هاي بعد بر حسب نياز و ميل شيرخوار مي‌توان از يك يا هر دو پستان استفاده نمود. بايد توجه داشت كه در شير دادن به تناوب از پستان ها استفاده شود. مثلاً اگر در يك وعده شيرخوار از پستان چپ تغذيه كرد  در وعده بعدي بايد از پستان راست شروع كند.

·        طول مدت شير خوردن از هر پستان و فواصل شير خوردن از همان روز اول تولد بايد مطابق ميل و دلخواه شيرخوار باشد و هرگز نبايد براي آن محدوديتي قائل شد. بنابراين از تنظيم برنامه دقيق مثلاً هر 3 يا 4 ساعت يك بار شير دادن بايد خودداري نمود، شيرخوار بر حسب نياز و گرسنگي در هر ساعت از شب يا روز كه مايل است با شير مادر تغذيه شود.

·        براي اينكه شيرخوار بتواند به راحتي و به مقدار كافي از شير مادر تغذيه كند بهتر است خشك و تميز باشد. ضمناً پيچيدن سفت و سخت و محيط بسيار سرد يا بسيار گرم موجب كاهش اشتهاي كودك براي شير خوردن مي‌شود.

·        قبل از هر بار شير دادن حتماً مادر بايد دستهايش را با آب و صابون بشويد. در صورت امكان روزي يك بار استحمام نمايد و اگر اين كار برايش مقدور نيست حداقل روزي يك بار پستان هايش را بشويد. براي شستشوي پستان ها به جز آب سالم از هيچ ماده يا محلول ضدعفوني كننده مثل صابون يا الكل استفاده نكند زيرا ممكن است منجر به ترك خوردن نوك پستان هايش شود.

·        بعد از خاتمه شير دادن و قبل از پوشاندن پستان، براي جلوگيري از صدمه به نوك پستان بهتر است يك قطره شير بر روي نوك پستان گذاشته شود تا در معرض هوا خشك گردد. به عبارت ديگر بعد از شير دادن نيازي به شستشوي پستان نيست.

·        براي اينكه ترشح شير، لباس را كثيف نكند مي‌توان از تكه پارچه تميز و لطيفي كه در داخل سينه بند قرار مي‌گيرد استفاده نمود تا شيري كه ترشح مي‌شود (نشت مي‌كند) جذب شده لباس را خيس و بد منظره نكند (از دستمال كاغذي به علت امكان ايجاد حساسيت، استفاده نشود).

·        در بعضي موارد از جمله وضعيت نادرست مكيدن كه متوقف كردن تغذيه از پستان ضروري است نبايد پستان را از دهان شيرخوار بيرون كشيد بلكه بايد انگشت كوچك دست را از گوشه دهان شيرخوار وارد نمود تا خلاء ناشي از مكيدن بر طرف و پستان به آساني رها شود.

ناكافي بودن شير مادر

معمولاً مادران براي ناكافي بودن شير خود دلايلي ارائه مي‌كنند شامل كوچك بودن پستان ها، نرم بودن آنها، نداشتن شير كافي در خويشان يا قطع شير در شيردهي قبلي و يا دلايل مربوط به شيرخوار مثل گريه و بي‌قراري، كم خوابي، تقاضاي مكرر براي شير خوردن، مكيدن انگشتان كه هيچكدام شاخص ناكافي بودن شير مادر نيست. شاخص هاي كافي بودن شير مادر در ماه هاي اول پس از تولد، افزايش وزن شيرخوار به مقداری است كه او در جاده تندرستی قرار داشته باشد.

فقدان تكرر شيردهي، شيردهي كوتاه و با عجله در هر وعده، خوراندن مايعات و شير كمكي با بطري به شيرخوار، وضعيت نامناسب مكيدن، رفلكس ضعيف اكسي‌توسين، فقدان شيردهي در شب، مصرف قرص هاي ضد بارداري تركيبي در دوران شيردهي و ... سبب كاهش شير مادر مي‌شوند.

شيردهي در مادران شاغل ـ دوشيدن و نگهداري شير

          تغييرات اجتماعي، وضع و تعديل قوانين براي حمايت مادران شاغل شيرده در جامعه به عنوان راه حل هاي درازمدت، ضروريست. هدف از اين مبحث آنست كه مادران را در شرايط موجود با امكاناتي كه در اختيار دارند به بهترين وجه كمك كنيم تا شيردهي موفقي داشته باشند.

چنانچه محل كار مادر، دور از منزل است و يا مهد كودك در جوار محل كارش وجود ندارد و نمي‌تواند از مرخصي ساعتي براي شيردهي استفاده نمايد بايد شير خود را دوشيده و در محل خنك و تميزي نگهداري كند تا فردي كه مراقبت از طفل را به عهده دارد، او را با اين شير تغذيه كند. چنانچه شيرخوار بيش از 6 ماه دارد مي‌تواند در ساعات دوري مادر با غذاهاي كمكي نيز تغذيه شود.

توصيه هاي ذيل به توليد شير كافي و حفظ تداوم شيردهي كمك مي‌كند.

o       تغذيه انحصاري شيرخوار با شير مادر در تمام مدت مرخصي زايماني به ويژه دو ماه اول صورت گيرد.

o       شيرخوار تا زماني كه واقعاً مورد نياز نباشد (بعد از 6 ماهگي) با غذاهاي كمكي تغذيه نشود.

o       مادر با تصور بازگشت به كار و امكان پذير نبودن تغذيه شيرخوار با شير مادر، تغذيه او را با بطري آغاز نكند.

o       تغذيه با شير مادر به هنگام شب، صبح زود و هر زمان ديگري كه مادر در خانه است ادامه يابد. اين كار به حفظ توليد شير كافي كمك مي‌كند و نيز شيرخوار از مزاياي شير مادر حتي در صورت 2-1 بار تغذيه مصنوعي در طول روز برخوردار مي‌شود و ياد مي‌گيرد كه شب ها بيشتر بمكد و قسمت بيشتر شير مورد نياز خود را دريافت نمايد و در طول روز، بيشتر خوابيده و نياز به شير كمتري داشته باشد.

o       شيرخوار هنگام دوري مادر حدود نصف فنجان يا 100 ميلي ليتر شير دوشيده شده براي هر وعده تغذيه نياز دارد و چنانچه مادر قادر به دوشيدن اين مقدار نيست، هر چقدر كه مي‌تواند بدوشد.

o       مادر شيرش را دو تا سه بار در محل كار بدوشد و در صورت امكان در يخچال نگهداري نموده براي تغذيه طفلش به خانه بياورد و اگر ممكن نيست آن را دور بريزد. اين امر براي حفظ توليد و تداوم شيردهي او ضروري است.

 

براي دوشيدن شير، دست ها و ظروف جمع آوري شير بايد كاملاً پاكيزه باشند. بدين منظور پس از شستشوي ظروف با آب و مواد شوينده بايد آنها را به مدت 25-20 دقيقه جوشانيد. استفاده از ظروف پلاستيكي براي جمع آوري و ذخيره شير بهتر از ظروف شيشه اي است. شير دوشيده شده در شرايط خوب، نسبت به شير گاو و به دليل دارا بودن عوامل ضد عفونت به مدت طولاني تري قابل نگهداري است. باكتري ها در شير دوشيده شده براي حداقل 8 ساعت حتي در آب و هواي گرم و خارج از يخچال شروع به رشد نمي‌كنند. شير دوشيده شده تا 24 ساعت در يخچال، 3 ماه در فريزرهاي خانگي (°18- سانتی گراد) و 12-6 ماه در فريزرهاي صنعتي (°32- سانتی گراد) قابل نگهداري است. شير فريز شده را هرگز نبايد در حرارت اتاق ذوب كرد و يا پس از ذوب شدن دوباره فريز كرد. براي گرم كردن شير دوشيده شده كه در يخچال نگهداري مي‌شود بايد بطري شير را زير آب گرم گرفته و يا در ظرف آب روي اجاق قرار داد. شير فريز شده را بايد زير شير آب سرد گرفته و به تدريج حرارت آن را افزايش داد تا گرم شود. گرم كردن شير مادر تا حرارت جوش، مواد ضد عفونت آن را از بين مي‌برد. بهترين روش، استفاده از شير دوشيده شده تازه مي‌باشد و مصرف شير فريز شده فقط در هنگام نياز طفل به مكمل توصيه مي‌شود و همانطور كه گفته شد شير دوشيده شده بايد با قاشق و فنجان به طفل داده شود نه با بطري.

شيردهي و داروها

مادران شيرده بايد در مورد مصرف داروها بسيار دقت كنند. تقريباً هر دارويي كه مادر مصرف كند كم و بيش (2-1 درصد كل دارو) وارد شير او مي‌شود ولي بايد توجه داشت كه چون مقدار اين مواد در شير، بسيار كم و تحت تأثير عوامل مختلف است نبايد مادران را از شير دادن باز دارد. مصرف داروهايي نظير استامينوفن، آسپرين، مُسكن هاي ساده، داروهاي ضد سرماخوردگي و آنتي هيستامين ها به مقدار معمولي و مدت كوتاه و نيز اكثر آنتي بيوتيك ها مانعي براي شير دادن نيستند و هر گاه ضرورت استعمال آنها توسط پزشك تأييد شود مادر مي‌تواند از آنها استفاده كند و به شيردهي ادامه دهد. داروهايي كه در دوران شيردهي ممنوع است و در صورت ضرورتِ مصرف، شيردهي، آن ها را بايد قطع كرد شامل : داروهاي ضدسرطان، مواد راديواكتيو، تركيبات طلا، ليتيوم، متي مازول، بروموكريپتين . . . مي‌باشد.

در مادراني كه سيگار مي‌كشند و يا مقادير زيادي چاي پر رنگ، قهوه يا نوشابه هاي رنگي مي‌نوشند ورود اين مواد در شير مي‌تواند موجب بي قراري شيرخوار گردد.

مواد شيميايي مانند حشره كش ها، د.د.ت و ... وقتي براي سمپاشي به كار مي‌روند به مقدار كم در شير مادر نيز ترشح مي‌شوند.

وضعيت كنونی تغذيه با شير مادر در جهان و ايران

جهان

بانك اطلاعاتی تغذيه با شير مادرِ سازمان جهانی بهداشت در حال حاضر 94 كشور و 65 درصد شيرخواران زير 12 ماه را پوشش می دهد. بر اساس آخرين اطلاعات 35 درصد كل كودكان صفر تا 4 ماهه جهان از تغذيه انحصاری با شير مادر بهره مند هستند.

ميزان های تغذيه با شير مادر در بعضی كشورهای منطقه آفريقا بسيار پايين است. برای مثال درجمهوری آفريقای مركزی (4درصد در سال1995)، نيجر (4درصد درسال 1992)، نيجريه (2درصد در سال 1992)، و سِنِگال (7درصد در سال 1993). در ساير كشورها ميزان های تغذيه با شير مادر اگر چه پايين است اما سير پيشرونده ای را در سال های اخير طی كرده است. برای مثال ؛ مالی (8 درصد در سال 1987 و 12درصد در ســـال 1996)، زامبيا (13 درصد در سال 1992 و 23 درصد در سال 1996)، و زامبيا (12درصد در سال 1988 و 17 درصد در سال 1994). اين افزايش عمدتأ مديون بسيج تغذيه با شير مادر، ايجاد بيمارستان های دوست دار كودك و تربيت مشاوران تغذيه با شير مادر می باشد.

در منطقه جنوب شرقی آسيا ميزان شروع تغذيه با شير مادر در سال های اخير تا حدودی افزايش يافته است. برای مثال در تايلند (90 درصد در سال 1987 و 99 درصد در سال 1993). تغذيه انحصاری با شير مادر، اگر چه پايين است از 2/0 درصد در سال 1993 به 4 درصد درسال 1996 افزايش يافته است.

علی رغم فوايد فراوان تغذيه با شير مادر در مقابل تغذيه مصنوعی حتی در كشورهای صنعتی، در منطقه اروپا ميزان تغذيه با شير مادر به طور واضحی پايين است و فقط خيلی آهسته در حال بهبودی است. اين وضعيت در فرانسه، ايتاليا، هلند، اسپانيا، سوئيس و انگلستان وجود دارد. سوئد داستان متفاوتی دارد: ميزان شروع تغذيه با شير مادر بعد از سال 1990 به 98 درصد می رسد. داده های اخير، نشان می‌دهد كه ارمنستان تغذيه انحصاری با شير مادر را از 7/0 درصد در سال 1993 به 8/20 درصد در سال 1997، لهستان از 5/1 درصد در سال 1988 به 17 درصد در سال 1995 و سوئد از 55 درصد در سال 1992 به 61 درصد در سال 1993 رسانده اند. 

 

 

نمودار 1- ميزان تغذيه انحصاری با شير مادر در شيرخواران زير 4 ماه، تغذيه غالب با شير مادر در مناطق آفريقا، آمريكا، آسيای جنوب شرقی و مديترانه شرقی

داده های آمريكا نشان می دهد ميزان شروع تغذيه با شير مادر در برخی كشورها بالا است (شيلی  97درصد در سال 1993، كلمبيا 95 درصد در سال 1995 و اكوادور 96 درصد در سال 1994). به هر حال تغذيه انحصاری با شير مادر در شيرخواران زير 4 ماه در اين منطقه كاهش مختصری را نشان می دهد (بوليوی 59 درصد در سال 1989 و 53 درصد در سال 1994، كلمبيا 19درصد در سال 1993 و 16 درصد در سال 1995 و جمهوری دومينيكا 14 درصد در سال 1986 و 10 درصد در سال 1991).

 

نمودار 2-  ميانه طول مدت تغذيه با شير مادر ( به ماه) در مناطق آفريقا، آمريكا، آسيای جنوب شرقی و مديترانه شرقی

در برخی كشورها مثل استراليا، كانادا، چين و ايالات متحده آمريكا، با آگاه سازی عموم در مورد فوايد تغذيه با شير مادر و ايجاد بيمارستان های دوستدار كودك ميزان تغذيه با شير مادر به راستی افزايش يافته است.

ميزان تغذيه انحصاری با شير مادر در شيرخواران زير 4 ماه، تغذيه غالب با شير مادر و ميانه طول مدت تغذيه با شير مادر در مناطق آفريقا، آمريكا، آسيای جنوب شرقی و مديترانه شرقی در نمودار 1 و 2 آمده است.

جدول 1 ـ وضعيت تغذيه با شير مادر در ايران در سال 1379

 

 

منطقه مديترانه شرقي و ايران

جداول 1 و 2 كه از مطالعه DHS در سال 1379 استخراج شده اند وضعيت تغذيه با شير مادر در ايران را نشان می دهند.

 در مقايسه با ساير مناطق، ميزان تغذيه انحصاری با شير مادر در برخی كشورهای منطقه مديترانه شرقی (كه ايران نيز در آن قرار دارد) بيشتر است. كشورهاي مصر و عربستان سعودی به ترتيب ميزان تغذيه انحصاری با شير مادر برابر 68 درصد درسال 1995 و 55 درصد در سال 1991 داشته اند. پاكستان افزايشی را در تغذيه انحصاری با شير مادر در شيرخواران زير 4 ماه، از 12 درصد در سال 1988 به 25 درصد در سال 1992 داشته است. 

جدول 2 ـ وضعيت تغذيه با شير مادر تا شش ماهگي در ايران در سال 1379

 

 

تغذيه انحصاری با شير مادر يعنی تغذيه شيرخوار با شير مادر بدون دادن هيچ ماده غذائی ديگر حتی آب. ولی در صورت لزوم به شيرخوار قطره و شربت (ويتامين، مكمل ها و داروها) داده می شود.

تغذيه غالب با شير مادر يعنی تغذيه شيرخوار عمدتاً با شير مادر صورت می گيرد ولی ممكن است از آب يا ساير مايعاتی كه پايه آب دارند مثل قندآب، چای و ... و يا آب ميوه و ORS استفاده كند.

 

منابع

 

 

 

 

 

مطالبی که براتون مینویسم هیچ منبع ایرانی نداره و کاملا از مرجع خارجی استفاده می کنم این مطالب برگرفته شده از نظرات و مقالات پرفسورانی چون : کینزی ، ماسترس، بوشان،آلفردفوکن،ماگنوس،هیرشفلد،هلندر و.....
که بنا به ترجمه، تمامی، از متخصصین بنام جهان در مسائل جنسی هستند
اینم از اولین مطلب امیدوارم بدردتون بخوره
تمتع نهایی (اورگاسم) چیست؟
در اين مرحله عضلات عروق ، اعصاب و مراکز دماغي يکدفعه به حالت تهجيج و فعاليت شديد در مي آيند
پس بايد دانست که اين مرحله تنها مربوط به اعضاي آميزشي نيست بلکه تمام اعضاي بدن در آن شرکت ميکنند و ابدن اراده شخص ممکن است شيهه و فرياد بکشند ، گريه نمايند ، نفس تند بکشند ،دندان بگيرند و حتي حالت شهواني در او (مخصوصامردان ) طغيان نمايد که بي اختيار طرف را زجر ميدهند و مجروح ميکنند(من:واي واي گناه داره.. اين وحشي بازيها چيه؟ ماله خودته)،چون در اين مرحله کنترل شخص به علت خاموش شدن احساسات و عقل و شعور از دست مي رود .شدت آن در همه افراد يکسان نيست و بستگي کامل به وضع و ساختمان و حرارت شخص و تحريکات جسماني و مخصوصا رواني دارد.
پارهاي از پزشکان اين مرحله را شبيه حملات صرع ميدانند ولي بر خلاف مصروعين اين افراد پس از تمام دچار يکنوع <خستگي مطبوع> ميشوند .
براي تمتع نهايي کامل بايد هردو مرکز فعاليت کنند و مطلب مهمي که بايد بدانيد آن است که تنها تحريک از راه اعضا آميزشي کافي نيست بلکه احساسات پنجگانه مانند بويايي،شنوايي،بينايي و ... نيز در اين امر دخالت دارند و کليه احساسات اول در مرکز مغزي منعکس ميگردند و از ان مرکز اوامر خاص براي اعضاي بدن صادر ميگردد ؛ مثلا قلب تندتر کار ميکند تا خون در در ناحيه آميزشي بيشتر جريان يابد و پش از اينکه اين تحريکات به در جه کمال رسيد تازه مرکز دوم که در ستون فقرات واقع است به فعاليت ميپردازد(من:واسه اونايي که کمر ندارن همش رو هم رفته يک دقيقه طول ميکشه تا مياد مغز کار بيفته کار تمومه)
براي فعاليت اين دو مرکز تماس و اصطحکاک با همسر(من:دوست دختر،تخت،تشک و يـا ديوار) لازم نيست. و فقط تفکر و تخيل و مشاهده جنس لطيف و ديدن يک عکس کفايت ميکند که شخص تحريک شود(ما:خدا رو شکر جووناي ما همه تحريکن)و حتي مجاورت با يک زن مثلا در اتوبوس و اتومبيل و... ممکن است احساسات را تحريک کند و مرد به تمتع نهايي برسد(من:بي جنبه)
مرکز دماغي به شما دستور ميدهد که طرف را در آغوش بگيريد، ببوسيد (من:اين بهترين حالت عشق وسکسه) و به به تمام نقاط حساس او دست بزنيد و نوازش نماييد و سپس مرکز دوم هم بکار مي افتد (من:خدا به خير کنه) و احساسات شما تکميل ميگردد تا به تمتع نهايي برسيد. معلوم است همچنانکه در بالا گفتيم: ديدن اعضا و شنيدن مطلب خوش آيند و رفتار و گفتار طرف نيز نقشه مهمي در اين امر دارد
پروفسور ماسترس متخصص معروف امور جنسي امريکايي رابطه جنسي را به چهار دوره تقسيم کردند.
1.مرحله تحريکي 2.مرحله اجراي رابطه جنسي 3.مرحله تمتع نهايي 4.مرحله خستگي
دو مرحله اول تحت کنترل مرکز دماغي قرار دارند و شخص ميتواند با اراده خود هر طور که بخواهد دست و پا و تمام بدن را حرکت دهد و با ميل وسليقه خود مقصودش را انجام دهدولي با زياد شدن شهوت و تحريکات کنترل از دست ميرود و شخس مرتکب اعمالي ميشود که بدون اراده است. در اعضاي بدن هم تغيراتي بوجود ميايد مثلا ضربان قلب به 140 تا 160 ميرسدو... در اعضاي آميزشي زن و مرد هم تحولات مهمي پيش ميآيد که از تشريح آن صرفنظر ميکنيم(من:همتون ميدونيد .. واسه مردا که تابلو)
نشانه هاي تمتع:>
نشانه تمتع در مردان کشش و يا انقباض لذت بخش مجراي پيشاب (من:همون جا) که به علت جمع شدن اسپرم و تشنج عضلات آن ناحيه ميشود تمام مردان به اين وضع آشنا هستن و براي جلوگيري از باردارشدن زن ميتوانند فورا رابطه را قطع کنند. اين قسمت فقط 3 ثانيه دوام دارد و سپس عضلات به حالت اول بر ميگردند . در اين مرحله تمام عضلات احاطه کننده پروستات تا انتهاي روده در انقباض شرکت ميکنند تا بوسيله فشار اسپرم خارج شود
زنان هم نشانه تمتع را حس ميکنند : بدن آنها کاملا گرم ميشود،زهدان منقبض ميگردد،نوسان هاي خاصي در مبهل و باسن(من:کجــا فرموديد؟؟) بوجود ميآيدکه نبض آميزشي مينامند و بالاخره تمام حرکات و عکس العمل هايي که در اين مورد در زنان پيش ميآيد کاملا مانند مردان است و حتي احساسات آنها هم يکسان مي باشد
فقط فرق آن است که در زنها اسپرم خارج نميشود
سابقا زن خجالت ميکشيد از اين موضوع صحبت کند. ولي پس از پيشرفت دانش پزشکي و روشن شدن مسائل جنسي همچنانکه که زن در تمام شئون زندگي با مرد مساوي است(من:موافقم) در اين موضوع هم نميخواهد از مرد عقب بماند و ميخواهد به تمتع نهايي برسدچون ثابت شده ميل به اين هدف فقط براي لدت نيست بلکه از نظر تندرستي هم نقش مهمي براي زن دارد و بسياري از زنان که به علل عجله شوهرشان يا به علل ديگر به اين مرحله نميرسند دچار عوارض و بيماريهاي مختلف ميشوند و ديگر هوسي به کاروفعاليت ندارند و ممکن است که سردمزاج گردند که خود يکي از بيماريهاي مخصوص زنان است که به سختي درمان ميشود و متاسفانه امروزه زياد شايع است

اینم یک مطلب جدید در رابطه با مسائل جنسی
امیدوارم بدردتون بخوره
هوس جنسی!
بطور کلي مردان بايد بدانند که زن مانندمرد يکدفعه تحريک نميشود بعلاوه بايد اعتماد او جلب شود و ترس نداشته باشد
و حجب و جيا از بين برود.طبق تحقيقات ماسترس . جانسون که در زمينه امور جنسي شهرت جهاني دارند ثابت شده که تمايل جنسي در زن و مرد يکسان است،و
احتلافي بيناين دو جنس وجود ندارد.بايد دانست در زنان احساسات و توقعات بيشتر از مردان است و عده ي زيادي از زنان وجود دارند که از مقدمات عشقي و نوازش بيشتر
از رابطه مستقيم لذت ميبرند.

**چگونه هوس جنسي به وجود مي آيد؟؟؟
هر شخص سالم بايد داراي هوس جنسي باشد در غير اين صورت اين شخص سالم نيست و بايد تحت درمان قرار گيرد.
اين هوس و تمايل با تحريک مناطق شهواني بر انگيخته ميشود تا زن و مرد به اورگاسم برسند و بايد دانست اين تحرکات فقط در قسمت اعضا آميزشي نيست
بلکه در تمام اعضاء بدن و بخصوص مرکز اعصاب در آن شرکت دارند.
هرگاه مردي پوست زني را بطور ملايم نوازش دهد،نوک اعصاب حسي که در آن قرار دارند با کوچکترين تماس محسوس شده و اين احساسات به وسيله اعصاب حسي
بسرعت به مغز منتقل شده تا اينکه مرکز مخصوص آميزشي که در آنجا قرار گرف تصميم لازم را اتخاذ کند،حال اگر مورد پسندو مطلوب زن قرار گرفت با مداخله مغز نوازش و احساسات
خوشايند بوده ، در تمام بدن اثراتي به وجود مي آورد؛ پوست سرخ ميشود ، عرق مي کند ، نبض سريعتر کار ميکند ، تخمدان بيشتر هورمون اوستروژن توليد ميکند ، بطور کلي هوس زن بيشتر ميشود
و آمادگي براي آميزش(دخول)در وي بوجود مي آيد.
با زياد شدن و جريان افتادن خون در اعضا آميزشي حجم اعضاي زنانه 3 برابر بلکه بيشتر بزرگتر ميشود، و داخل اعضا مرطوب ميگردد. به مرحله مقدمات جنسي گويند.
جال اگر بعللي اين احساسات و شهوت بدون نتيجه يکدفعه خاموش شود ممکن زن دچار درد در ناحيه زير شکم و عوارض ديگر گردد، و هرگاه احساسات ادامه يابد پس از چند دقيقه و يا بيشتر زن به اورگاسم ميرسد.
دانش پزشکي امروز ثابت نکوده رابطه جنسي سالم بخصوص اورگاسم کامل و صحيح اتر فوق العاده در جسم و روان زن و مرد دارد.
چطور بود.
تابعد

اعضاء مردانه:
1- هر مرد داراي 2 بيضه است و به هر بيضه جسم درازي بنام بريخ ضميمه شده که نرم تر از بيضه است.
بيضه ها جزو غدد داخلي محسوب شده علاوه بر تو ليد نطفه ترشحات داخلي (هورمون)نيز بوجود مي آيد.
2- در هر بيضه مجرايي بنام کانال دفران وجود دارد که با مجموع عروق دموي متصله طناب اسپرماتيک را تشکيل ميدهند و به بريخ وصل است تا اسپرم از آن عبور کند
3- در مجاورت کانال دفران غده با کيسه کوچکي قرار دارد که خزينه مني ناميده ميشود و ترشحات بيضه در آن جمع ميشود بعلاوه خود آنهم ترشحاتي را به آن مي افزايد
4- پروستات غده ضميمه اعضا آميزشي مردانه است که بين رکتوم و مثانه قرار دارد و مجراي پيشاب از وسط آن عبور کرده و اين غده را به دو قسمت تقسيم ميکند
پروستات دو نقش مهم دارد:
اولا توليد مايع شيري در موقع عمل جنسي که مختصر قليايي است و مايع غليظ بيضه را رقيق ميسازد؛
ثانيا توليد ترشح داخلي است که اسپرماتوزئيدها را تقويت مينمايد و روي قواي جنسي اثرات مهمي دارد
ترشحات ناقل نطفه :
ترشح مردانه (مني) عبارتنداز : 82 درصد آب و 18درصد نطفه (اسپرم) ميباشد و دراين مايع مواد آلبوميني،اسيد،املاح معدني و قدري قند براي تقويت وتحرک نطفه وجود دارد
اين ترشح چسبناک به رنگ شير کدر در هر سانتيمتر مکعب بمقدار 69 تا 120 ميليون نطفه مردانه (اسپرم) دارد که در بيضه ها بوجود آمده اند.
بوي اين ترشح مخصوص و مانند درخت بلوط است و مختص حمل نطفه ها ميباشد که آنها را به اعضاء زنانه برساندتا توليدنسل به ثمر برسد.
دوام و مدت حيات نطفه تحت حرارت 20 درجه دز خارح بدن در حدود 40 تا 72 ساعت و در حرارت 37 درجه از 15 تا 18 ساعت و در مبهل دو ساعت و در دهانه زهدان و لوله تخمدانها 48 ساعت ميباشد.
اسپرم با حرکت هاي موجي خودبخود که بوسيله دم آنها انجام ميشود با زحمت زياد از مهبل و دهانه زهدان و خود زهدان ميگذرند تا خود را به لوله تخمدان برسانند(سرعت حرکت 20 ميليمتر در ثانيه)
پس از خشک شدن مني، لکه هايي باقي مي ماند که مدتها بعد با آزمايش هاي مخصوصي قابل تشخيص است و حتي گروه خوني از روي آن قابل تشخيص است و در موارد جنايي اهميت بالايي دارد
اين لکه ها با آب ساده سرد و يا ولرم به راحتي از بين ميروند.
نظر بدیییییییییییییییییییییییییییییییییییییییین
اميدوارم مفيد بوده باشه

چگونه انزال بوجود مي آيد؟
در نتيجه تماس و فشار و حرارت که بر روي اعصاب حسي عضو مردانه و مخصوصا نوک آن وارد ميشود ف اين احساسات بمرکز مخصوص (انزال)که در مغز حرام وجود دراد
منتقل ميگردد و از آنجا دستورات لازم صادر ميشود که بسيار قابل توجه و مطالعه است
در درجه اول عضلات مجاري نطفه منقبض ميشود تا نطفه را عبور دهند و پس از طي مسافتي که تقريبا نيم متر است در کيسه مخصوص مني جمع ميشوند
و در اين موقع غده پروستات هم بکار ميافتد و چندين بار منقبض ميگردد تا ترشح خود راکه در حدود نصف (مني) ميباشد وارد مجراي پيشاب کند ولي هنوز فضيه تمام نشده
چون در انتهاي مجراي ادرار دريچه مخصوصي وجود دارد و همانطور که اين عضو وظيفه دارد از خارج شدن ادرار جلوگيري نمايد مانع از خروج (مني) ميشود
(اين موقعي است که شخص ميتواند براي جلوگيري از بارداري در خارج مبهل انزال کند)ولي حالت شهواني طوري است که مرد ميخواهد در همان حال به اورگاسم برسد .
اين کيفيت در حدود 2-3 ثانيه دوام دارد و دريچه 3-4 دفعه باز و بسته ميشود و مانند نبض ،ضرباني دارد و مني پي در پي خارج ميشود، که اول شديد بوده و بعد ضعيف ميشود.
مقدار ترشح 2-5 سانتي متر مکعب است ولي طبق گزارش يکنفر متخصص اکور جنسي آمريکايي بنام(اوليون) در يک نفر مقدار انزال 31 سانتي متر مکعب بوده که بسيار نادر ميباشد
و اين واضح است که در جوانان و آنهاييکه کمتر رابطه جنسي دارند ترشح بيشتر است ولي آنهائيکه پشت سر هم آميزش دارند و يا سالخورده و بيمار هستند ترشح کاهش ميابد
و حتي اغلب ديده ميشودبا وجود انقباض ماهيچه ترشح به صفر ميرسد در صورتي که اورگاسم وجود دارد
موضوع تمتع نهايي در زنان هم تا اندازه اي شبيه مردان است ولي در آنها انقباض در زهدان و دهانه زهدان است و ترشحاتي بوجود مي آيد ولي طرز خارج شدن مانند مردان نيست
بعلاوه بايد دانست که در آخرين قسمت مبهلو دهانه زهدان اعصاب حسي وجود ندارد پس در اينصورت (انزال) مردان از نظر تمتع نهايي چندان اثر مستقيم ندارد بلکه اثر مستقيم در نتيجه
حرکات يدن و اعضاء مردانه . انقباض ماهيچه هااست که در توليد حس شهواني و ارضاءخاطرآنها کمک مي نمايد
چطور بود

سرعت انزال
اين حالت که بسياري از مردان از آن شکايت دارندممکن است از راه پاره اي از دستورات رفع شود و نصايح رفع شود و الا بايد متوسل به درمانهاي فيزيکي و
داروئي گرديد که اغلب نتايج رضايت بخشي دارد.
سابق بر اين دستور ميدادند رابطه جنسي تکرار گردد تا بلکه در دفعه دوم منظور حاصل شود ولي آنهم علاوه بر اينکه در هر شخصي مقدور نيست نتيجه نداشت ،
بعلاوه ممکن است طرف براي تکرار آن راضي نباشد. امروز به طريقي ديگر اقدام ميشود اولا نصيحت ميکنند مردانيکه در حال اضطراب و اعصبانيت هستند اقدام به آميزش
ننمايند ثانيا هر چه فاصله بيشتر باشد بهتر است و بايد مرد اطمينن خاطر داشته باشد که اجراي امر زناشويي او را خسته و ناتوان نميکند.
يکي از متخصصان عمل آميزش را به گرفتن خون تشبيه کرده است و دستور ميدهد فورا پس از انجام آن نيم ليتر شير بنوشيد.
ديگر توصيه ميشود وسائل مختلف مربوط به انزال را تقويت نمايد چون ماهيچه هاي مثانه عمل مشترک دارند بايد در موقع خروج ادرا جلو آن را بگيرند و اين امر همه روزه مدتي تکرار شود
و براي آنکه پيشاب زياد شود بايد زياد مايعات نوشيد و اين ار مرتبا تکرار شود تا بدين ترتيب هم اعضلات آن ناحيه محکم و مقاوم شود و از هم از سرعت انزال کاسته شود.
بعلاوه بايد پوست عضو آميزشي را که در بعضي مردان زياد حساس است با طريقه خاصي کمتر نمود - ديگر اينکه دستور داده ميشود اين اشخاص بايد در موقع اجراي رابطه جنسي افکار
خود را بجاي ديگر متوجه سازند مثلا فکر قروض خود و ساير مسائل تالم آور باشند تا تحريک کمتر شود.
پاره اي از اوقات ميشود به اعمال جراحي متوسل شد که به اين دليل که جنبه منفي دارد از ذکر آن خودداري ميکنيم
ولي بعضي از عمليات ساده وجود دارد که متخصصين بيماريهاي آميزشي ميتوانندانجام دهند مانند سوزاندن قسمت خلفي مجراي ادرار بوسيله برق.ماساژ پروستات استعمال حرارت در اعضاي آميزشي
حتي پاره اي از اوقات از کاندوم هم کمک ميگيرند
البته در اين مورد ميشود از داروخهايي استفاده کرد از قرنها پيش هندوها که زنان مختلف داشتند از گياه و نباتات خاصي به موضع ميماليدند تا رضايت زنان خود را فراهم کنند.در اروپا و امريکا مدت 20 سال از کرم هايي
که پوست را بي حس ميکنند استفاده ميشودکه بيشتر دلراي ماده نووکائين است(از يک تا 5 درصد)از اين مرحم بنوک اعضاء آميزشي 25 تا 30 دقيقه قبل از آميزش ميمالند و مدتي مالش ميدهند تا کاملا ماده بي حس
کننده جذب شود-اثر اين داروها در شخاص متفاوت است و گويا ارتباط با ضخامت پوست و حساسيت شخص دارد.بطور کلي در بسياري از مردان اثر کمل رضايت بخش است و انزال را به تاخيير مي اندازد
بدون اينکه در نيروي جسمي شخص تاثيري منفي بگذارد.
استفاده از مسکن در اين امر تاثير به سزايي دارد . در اين داروهاي مسکن بيشتر از ترکيبات فنوتيازين يا تيوريدازين وجود دارد- پس از کشف آن امروز بيشتر نتخصصين از اين قبيل داروها را براي رفع سرعت انزال مصرف ميکنند
که اگر به مقدار معين همه روزه به مدت چند هفته استفاده شود فوق العاده موثر است
پاره اي از متخصصان پيشنهادميکنند که قبل شخص از مشروبات الکلي استفاده کنند چون حکم مسکن را دارد
ديگر اننکه استعمال هورمونهاي مردانه موثر استکه هم بدن و ماهيچه ها را تقويت ميکند و ه توانايي و تمايل جنسي را زياد ميکند. هورمون زنانه هم گاهي مصرف ميشودکه تمايل مردانه خنثي شود و انزال به تاخيير افتد
ولي افراط در آن ممکن است سبب ناتواني جنسي گردد و طبعيت شخصي را تغيير دهد
در بعض از کشورها توصيه ميشود که فرد زياد آبجو بنوشد چون علاوه بر هورمون الکل مقداري زيادي هم رازيانه دارد که داراي هورمون زنانه است
در ايالات متحده از راه تلقين در رفع اين مشکل بر آمدند مخصوصا به وسيله هيپوتيزم در بهبود آن زياد موفقيت داشته اندو به اين افراد تلقين کرده اند که داوم آميزش بجاي يک دقيقه 5 دقيقه بوده است.
حتي بعضي از زنان باتجربه زنگ ساعت را عقب برده اند تا شوهر تصور کند دوام بيشتري داردو برعکس زناني که ميخواهند از دست شوهر خلاص شوند ساعت را به جلو کشيده اند.
زنان در اين رابطه نقش مهمي دارند و طبق عقيده يک پروفسور معروف (عشق همه چيز را درمان ميکند)زنيکه علاقه و محبت را به شوهر خود داد تمام وسائل را بکار ميبرد تا استرضاي شوهر که د واقع استرضاي هردو ميباشد فراهم گردد
زن عاقل آنست که در اين مورد سرزنش و اوقات تلخي ننمايد و حوصله بخرج دهد و شوهر را تعليم دهد تا سرعت کاسته شود-بهرحال رفتار مديرانه و عاقلانه زن ميتواند بسيار کمک کند
ممکن است بعد از بهبودي و طبيعي شدن شوهر حالت سردي که در بعضي از زنان وجود دارد از بين برود و روابط زن و شوهر بهتر گردد و ديگر مرد نسبت به زن دوري و بي وفايي نکند
اساسا اين حالت در مردان از نظر استحکام زناشويي و رابطه جنسي رل مهمي دارد و بايد حتما در دفع آن کوشا بود که دلتنگي و افسردگي در بين نباشد و رواط زن و شوهر پيش از پيش محکم گردد

موضوع : انزال زودرس
تاریخ : جمعه، 11 شهريور ماه ، 1384

انزال زودرس يكي از مسايلي است كه هم براي مرد وهم براي زن ميتواند مشكل سازبوده وآنهاراازرسيدن به اوج احساس لذت جنسي محروم سازد.چه بسيارندمرداني كه به دليل انزال زودرس همواره در برابر شريك جنسي خود احساس شرم ميكنند وبه همين دليل ارتباط جنسي آنهابه جاي لذت بخش بودن، ناراحت كننده است.

بطور طبيعي مدت زمان لازم براي اينكه يك مرد به ارگاسم برسد بين3تا10دقيقه (بسته به سن وشرايط جسمي فرد)متغيروبطور متوسط 5دقيقه براي مردان جوان است.هرچند بيشتر آقايان تمايل دارند مدت زمان بيشتري تارسيدن به ارگاسم داشته باشند ولي زمان ارگاسم اصلا مهم نبوده وكيفيت ارگاسم بويژه همزماني ارگاسم طرفين ازاهميت برخوردار است.اگر دوطرف بطورهمزمان به ارگاسم برسند حتي اگرمدت كمي نزديكي كرده باشند درآن صورت سكس موفقي داشته اند.اكثر مردان به موضوع  fore play یا معاشقه قبل از انجام عمل نزدیکی بي توجه بوده لذا شريك جنسي آنها بعد از خودشان به ارگاسم ميرسد وهمين موضوع درتماسهاي بعدي باعث تنش شده وانزال زودرس راتشديد ميكند. مهمترين عامل ايجاد وتشديد انزال زود رس درمردان اضطراب است.بياد داشته باشيد كه بطور كلي انزال زودرس در جوانان وبويژه در افراد تحصيل كرده شايعتر است.اولين قدم براي رفع اين مشكل دوري از استرس است.بايدبه مراحل يك كورس جنسي كاملا توجه كرد.يك fore playخوب ميتواند تا حد زيادي فاصله زمانی برای رسيدن به ارگاسم را بین زن و مرد كمتر كرده وخيلي كمك كننده باشد.براي مبارزه با انزال زودرس همكاري زن ومرد هردو لازم است. .
 روشهاي دارويي/غير دارويي/رفتاري و....براي رفع انزال زودرس وجود دارد كه بطور خلاصه در اين جا راجع به آنها گفتگو ميكنيم.
  
 براي درمان انزال زودرس روشهاي متفاوتي وجود داردكه يكي از آنهاsqueezing techniqu  است.دراين روش آلت شما توسط خودتان ياشريك جنسي تان بوسيله دست تحريك ميشود ولي به محض اينكه خواستيدبه انزال برسيد،سريعا"تحريك را قطع كرده وتوسط دوانگشت شست واشاره زير‌آلت تناسلي(درست محل ختنه‌ درپايين گلانس)را فشار داده وتا بيست ميشماريد.اين فشار باعث ميشود تاازرسيدن به ارگاسم خارج شده وبتوانيد مجددا" به تحريك جنسي ادامه دهيد.بعدازچندبار تكرار ميتوانيد دربارپنجم به تحريك ادامه داده وانزال داشته باشيد. به مرور زمان و باتكرار اين تمرين دريك دوره حداقل 2ماهه بدن شما ياد ميگيردكه هنگام فعاليت جنسي ديرتر به ارگاسم برسد و مشكل شما بر طرف خواهد شد.
  
 يكي از روشهاي موثر براي رهايي از انزال زود رس روش start & stop نام دارد.در اين روش شما به فعاليت جنسي پرداخته و بعداز آنكه تحريك شما به حداكثر رسيد و درست پيش از آنكه ارگاسم شويد، دست از فعاليت برداشته وبراي مدت كوتاهي هيچ تحريكي انجام نمي دهيد.هر چند در ابتدا ممكن است مشكل به نظر برسد ولي به مرور زمان شما از لذت جنسي زيادي بهره مند خواهيد شد.يكي از بهترين راههاي انجام اين روش آنست كه در ابتدا از روش 4به 1 شروع وبعد به تدريج آنرا افزايش داده و به 9 به 1 برسانيد.يعني در آميزش هاي اول چهار بار آلت خود را وارد واژن نموده وبعد مكث كنيد ودوباره چهار بار وارد نموده ومجددا چند ثانيه صبركنيد وهمين طور ادامه دهيد تا نهايتا به انزال برسيد.بسته به وضعيت بدني خود ميتوانيد در طول چند هفته يا چند ماه تعداد دفعات تحريك را بتدريج افزايش داده ودر نهايت به بهترين حالت آن يعني نه بار ورود آلت تناسلي ويكبار توقف(9به1) برسانيد.
 لازم به تذكر است كه چون بيشترين لذت زن در هنگام ورود آلت تناسلي مرد به واژن ميباشد بسياري از زنها نيز طرفدار اين روش بوده واز آن لذت جنسي زيادي ميبرند.
 علاوه بر اين تعدادي از پوزيشن هاي نزديكي وجود دارد كه چون در آنها تحريك آلت تناسلي مرد به حداقل ميرسد ميتوانند درطولاني كردن زمان رسيدن به انزال مفيد باشند. .
 
 
 يكي ديگر از راههاي جلوگيري از انزال زودرس استفاده از كاندوم ميباشد.كاندوم يكي از روش هاي پيشگيري از حاملگي بوده كه از انتقال بيماريهاي جنسي بويژه ايدز وسوزاك هم جلوگيري ميكند.بعلت پوشش پلاستيكي كاندوم آلت تناسلي كمتر تحريك شده و زمان انزال طولاني تر مي شود.عده اي حتي ترجيح ميدهند براي طولاني ترشدن زمان رسيدن به ارگاسم ازدو كاندوم بروي هم استفاده كنند.اخيرا" نوعي كاندوم توسط شركت viagra توليد و در ايران نيز توزيع شده كه داراي مواد بي حسي وتاخيري است و مانع انزال زود رس ميشود.
 بهرحال استفاده از كاندوم تا حد زيادي به سليقه طرفين بستگي دارد.چون بعضي از زوج ها معتقدند استفاده از كاندوم لذت يك نزديكي طبيعي را از بين ميبرد و آنرا پلاستيكي وبي احساس ميكند! بياد داشته باشيد كه هنگام استفاده از كاندوم ازمواد روغني مثل وازلين استفاده نكنيد چون احتمال پارگي آن وجود داشته وخطر حاملگي ويا انتقال بيماري هاي جنسي بخصوص ایدز را بدنبال دارد.
  
 يكي از راههايي كه اخيرا خيلي مورد استفاده قرار ميگيرد استفاده از داروهاي بي حسي است.كليه اين مواد از خانواده ليدوكايين بوده وبه فرم هاي مختلف مانند اسپري، كرم، ژل دربازار وجود دارند.اين داروها با بلوك كردن هدايت عصبي مانع انتقال تحريك حسي از اعصاب ناحيه آلت شده و درنتيجه زمان رسيدن به انزال افزايش مي يابد.بايد توجه داشت كه استفاده از مواد بي حسي شمشير دو لبه بوده واستفاده زياد و نادرست از آنها ميتواند هدايت عصبي را از آلت كاملا متوقف
 نمايد. درنتيجه مرد نه تنها از نزديكي هيچ احساس لذتي نمي برد بلكه حتي ممكن است براي مدت كوتاهي شهوت خود را هم از دست بدهد وحتي قادر به نعوظ و انجام عمل نزدیکی هم نباشد!
 اگر از اسپري استفاده ميكنيد بايد نوع مرغوب آنرا تهيه كنيد.كليه اسپري هاي بي حسي با نامهاي جعلي 24000 و36000 و40000 ومانند آن كه از كشورهاي عربي وارد ميشوند تقلبي بوده و استفاذه از آنها بي خطر نيست.بهترين محل براي استفاده از اسپري ناحيه زير كلاهك آلت است.بهتر است بيست دقيقه قبل از نزديكي يك يا دو پاف در اين محل اسپري نماييد.به مرور زمان هر كس با توجه به وضعيت بدني ميتواند مقدار اسپري مناسب براي بدن خود را پيدا كند. روش استفاده از كرم ها وژل هاي بي حسي هم مانند اسپري است.هنگام استفاده از مواد بي حسي بياد داشته باشيد كه حتما چند دقيقه قبل از انجام نزديكي بايد آلت خود را چند بار با آب بشووييد يا اينكه از كاندوم استفاده نماييد زيرا اين مواد خيلي سريع از طريق مخاط واژن جذب شده وباعث بي حسي آن ميشود در نتيجه شريك جنسي شما هيچ لذتي از آميزش نميبرد و يا اینکه ديرتر ارضاء خواهد شد و نتیجه معکوس خواهید گرفت. در صورت استفاده از مواد بي حسي بايد به وضعيت طرف مقابل نيز توجه داشته باشيد.بعضي ها خوشحال ازاينكه ديگر انزال زودرس ندارند، مدت طولاني پشت سر هم نزديكي كرده و باعث آسيب مخاط واژن واحساس درد وناراحتي در طرف مقابل ميشوند.بهمين خاطر ممكن است دفعه آینده، ديگر اسپري بی حسی خود را در كشو كنار تختخواب پيدا نكنيد!
  
 هرچند گروهي از افراد از داروهاي گياهي ويا شيميايي براي درمان انزال زودرس استفاده ميكنند،
 ولي اثر هيچكدام ثابت شده نيست وپروتكل درماني واحدي براي آن وجود ندارد.داروهايي مانند :وياگرا، يوهيمبين ومانند آن تاثيري در انزال نداشته فقط باعث ايجاد نعوظ بهترآلت به هنگام تحريك جنسي ميشوند.گاهي استفاده از داروي فلوگستين بعلت ايجاد بي حسي در آلت ميتواند مفيد باشد.اثر ويتامين E هم ثابت شده نيست.در طب سنتي وگياهي تجربه هايي براي درمان اين عارضه وجود دارد كه در بعضي افراد خيلي هم مثمر ثمر بوده و باعث بهبودی کامل آنها شده است.

درمان انزال جنسي زود رس چيست؟

نوشته زير از چندين پاسخ به سوال مراجعين به سايت جمع اوري شده است به همين دليل ممكن است بعضا تكراري يا خارج از اصول نگراش باشد